دانلود pdf روانشناسی تربیتی کمیاب و عالی
روانشناسی تربیتی رشتهای حیاتی است که به بررسی فرآیندهای یادگیری و آموزش میپردازد و به تعریف، اهمیت و مراحل فعالیتهای آموزشی در محیطهای مختلف کمک میکند. این حوزه از دانش، ریشههای آموزش را در تعاریف دقیق و سازوکارهای بنیادین جستجو میکند تا فهم عمیقی از چگونگی تدریس و یادگیری ارائه دهد.
برای طراحی یک برنامه آموزشی موفق، ابتدا باید به تهیه و تدوین هدفهای آموزشی پرداخت؛ این هدفها از منابع متعددی انتخاب میشوند که با یک طرح هفت مرحلهای هدف گزینی، ساختاری مشخص به خود میگیرند. ملاکها و اصول معینی برای انتخاب هدفهای کلی وجود دارد که صافیهای مختلفی را برای گزینش آنها در نظر میگیرد.
هدفهای آموزشی روانشناسی تربیتی را میتوان به انواع گوناگونی تقسیم کرد که از جمله مهمترین آنها، هدفهای آموزشی رفتاری هستند. این هدفها با هدفهای غیررفتاری تفاوتهای اساسی دارند و فواید بسیاری در ارزیابی و پیگیری پیشرفت یادگیرندگان به همراه میآورند؛ از این رو، روش تهیه هدفهای رفتاری و مشخصات آنها از اهمیت ویژهای برخوردار است.
طبقه بندی هدفها و روش تهیه هدفهای رفتاری کامل، نقش کلیدی در وضوح و دقت برنامههای آموزشی ایفا میکند. تعریف هدف آموزشی رفتاری و ویژگیهای هدفهای رفتاری کامل، از جمله دیدگاههای رابرت میگر، چارچوبی محکم برای تبیین انتظارات یادگیری فراهم میآورد.
نوع فایل: پی دی اف – 271 صفحه
فهرست مطالب:
- روانشناسی تربیتی
- تعریف روان شناسی تربیتی
- اهمیت روان شناسی تربیتی
- فصل اول: مراحل فعالیتهای آموزشی
- تعریف آموزش
- فصل دوم: تهیه و تدوین هدفهای آموزشی
- منابع انتخاب هدفهای آموزشی
- طرح هفت مرحلهای هدف گزینی
- ملاکهای انتخاب هدفها
- اصول انتخاب هدفهای کلی
- صافیهای انتخاب هدفها
- انواع هدفهای آموزشی
- هدفهای آموزشی رفتاری
- تفاوت هدفهای رفتاری و غیررفتاری
- فواید استفاده از هدفهای رفتاری
- روش تهیه هدفهای رفتاری
- مشخصات هدفهای رفتاری
- طبقه بندی هدفها
- روش تهیه هدفهای رفتاری کامل
- تعریف هدف آموزشی رفتاری
- ویژگیهای هدفهای رفتاری کامل
- ویژگیهای هدفهای رفتاری از دیدگاه رابرت میگر
- بیان هدف به صورت عینی و قابل مشاهده
- ملاکها و معیارهای پیشرفت
- تعیین شرایط هدفهای رفتاری
- ملاکهای عملکرد
- روش گرانلند در تهیه هدفهای آموزشی
- انواع هدفهای آموزشی رفتاری
- نظرهای موافق و مخالف کاربرد هدفهای رفتاری
- تاثیر مثبت هدفهای رفتاری
- وسایل دقیق اندازهگیری و سنجش
- انتقادهای مخالفان کاربرد هدفهای رفتاری
- انتقادهای مخالفان: پیامدهای پیشبینی نشده
- فصل سوم: طبقه بندی هدفهای آموزشی
- طبقه بندی هدفهای آموزشی بلوم
- حوزه شناختی
- طبقات فرعی حوزه شناختی (دانش)
- دانش امور جزئی
- دانش طبقه بندیها و طبقات
- تواناییها و مهارتهای ذهنی (فهمیدن)
- ترجمه و تفسیر
- کاربرد و تحلیل
- تحلیل عناصر، روابط و سازمانی
- ترکیب
- نمودار طبقه بندی هدفهای آموزشی (حوزه شناختی)
- حوزه عاطفی
- دریافتن (توجه کردن)
- پاسخ دادن و ارزشگذاری
- سازماندهی ارزشها و تشخص
- حوزه روانی – حرکتی
- حرکات بازتابی و اساسی
- تواناییهای ادراکی و فیزیکی (بدنی)
- حرکات ماهرانه و ارتباط غیرکلامی
- فصل چهارم: رفتار ورودی و سنجش آغازین
- تعریف رفتار ورودی
- اهمیت تجربه در رفتار ورودی
- رفتار نهایی (هدف آموزشی)
- رفتارهای ورودی (مثال)
- طرز تعیین رفتارهای ورودی
- سلسله مراتب یادگیری و پیشنیازها
- تعیین نوع رفتار و هدفهای فرعی
- سنجش آغازین
- تفاوت سنجش آغازین با پیشآزمون
- راههای مقابله با مشکل کمبود رفتارهای ورودی
- تغییر تکلیف و محتوای درس
- ویژگیهای ورودی عاطفی
- تصورات از موفقیتها و شکستها
- بهترین راه رفع مشکل کمبود انگیزش یادگیری
- فنون ایجاد علاقه و انگیزش در یادگیرندگان
- استفاده از امتحانات و ارائه مطالب از ساده به دشوار
- جلوگیری از رقابت و کاهش پیامدهای منفی
- ارائه مسائل ساده و ارتباط با زندگی واقعی
- فصل پنجم: تعریف و انواع یادگیری
- تعریف یادگیری
- ویژگیهای مهم تعریف یادگیری
- انواع یادگیری (برت گانیه)
- یادگیری علامتی
- یادگیری محرک – پاسخ
- تفاوت یادگیری علامتی و محرک-پاسخ
- یادگیری زنجیرهای (مهارت آموزی)
- یادگیری کلامی و یادگیری تمیز دادن محرکها
- یادگیری مفهوم و قانون، حل مسئله
- انواع بازدههای یادگیری
- مهارتهای ذهنی
- طبقه بندی زیرطبقه مهارتهای ذهنی
- تمیز دادن، مفهوم آموزی، یادگیری قانون، قواعد سطح بالاتر
- راهبردهای شناختی
- تعریف دقیقتر راهبردهای شناختی
- اطلاعات کلامی
- مهارتهای حرکتی
- نگرشها
- جدول بازدههای یادگیری و هدفهای نمونه
- فصل ششم: یادگیری از راه شرطی شدن
- یادگیری رفتارهای بازتابی (شرطی سازی کلاسیک)
- علت نامگذاری رفتار بازتابی
- اصل جانشینسازی محرک
- فرایند شرطی شدن کلاسیک پاولف (نمودار)
- شرطی شدن سطح بالاتر
- شرطی شدن سطح بالاتر (نمودار)
- تقویت و خاموشی (شرطی سازی)
- تعریف خاموشی
- تعمیم و تمیز (پاولف)
- تعریف تعمیم محرک
- تفاوت تعمیم و تمیز
- مثال تعمیم محرک
- مقابله با اضطراب در امتحان
- یادگیری رفتارهای غیربازتابی (شرطی سازی کنشگر)
- تعریف رفتارهای کنشگر
- ادوارد ثورندایک و کشف قوانین یادگیری
- قانون اثر ثورندایک
- اسکینر و بسط نظریه ثورندایک
- شرطی کردن رفتار (نمودار)
- تقویت مثبت (تعریف)
- تقویت منفی (تعریف)
- شرطی کردن رفتار (تقویت منفی) (نمودار)
- تفاوت تقویت مثبت و منفی
- تنبيه (تعریف)
- هدف تنبیه
- انواع تقویت کننده (نخستین)
- تقویت کنندههای منفی نخستین (آزاردهنده)
- تقویت کنندههای شرطی
- خاموشی رفتار کنشگر
- تعمیم و تمیز (اسکینر در مقابل ثورندایک)
- فرآیند تمیز دادن محرک
- بازخورد زیستی
- کنترل پاسخهای خودمختار
- فصل هفتم: یادگیری شناختی
- پیش سازمان دهنده (معرفی نظریهها)
- مقایسه رفتارگرایان و شناختگرایان
- تعریف یادگیری شناختی
- فرایندهای شناختی
- تغییر در ساخت شناختی
- یادگیری از راه بینش
- تعریف بینش از دیدگاه کهلر
- اختلاف نظر رفتارگرایان و شناختگرایان
- استفاده از بینش در آموزش (ورتهایمر)
- اثبات فرمول مساحت مستطیل
- تقسیم مستطیل به مربعهای کوچک
- روش حل مسئله از دیدگاه روانشناسان گشتالت
- یادگیری معنیدار کلامی (آزوبل)
- پیش سازمان دهنده (آزوبل)
- ساخت هرمی دانش (آزوبل)
- موارد کمک پیش سازماندهنده
- یادگیری از راه مشاهده (بندورا)
- تاثیر تقویت و تنبیه بر رفتار مشاهده شده
- نقش انگیزش و عملکرد در نظریه بندورا
- مراحل یادگیری از راه مشاهده
- مراحل یادسپاری، بازآفرینی و انگیزشی
- استفاده از یادگیری مشاهدهای در آموزش
- فصل هشتم: حافظه و فراموشی
- مدل خبرپردازی یادگیری (نمودار)
- حافظه حسی
- ظرفیت و مدت نگهداری اطلاعات در حافظه حسی
- آموزش و توجه دانش آموزان
- روشهای جلب توجه
- خلاصه حافظه حسی
- حافظه کوتاه مدت (رمزگردانی)
- رمزگردانی و مدت نگهداری اطلاعات
- ظرفیت و فعال بودن حافظه کوتاه مدت
- تقطیع (حافظه)
- حافظه دراز مدت
- توجیه عملکرد آزمونهای بازشناسی و بازخوانی
- تفاوت آزمونهای بازخوانی و بازشناسی
- نظامهای رمزگردانی اطلاعات در حافظه دراز مدت
- یادآوری و فراموشی (علت حذف اطلاعات)
- فراموشی و حافظه کوتاه مدت
- فراموشی و حافظه دراز مدت (سركوب)
- نظریه تداخل (بازداری پسگستر و پیشگستر)
- مشكلات بازیابی اطلاعات
- کاربردهای آموزشی نظریه خبرپردازی یادگیری
- آموزش مطالب معنیدار
- آموزش مطالب غیر معنیدار
- پیشنهادهایی برای آموزش بهتر مطالب
- توجه به دانشآموزان و نکات مهم
- مرور هدفها و تکرار مطالب
- ارتباط اطلاعات جدید و قدیم (پیشنیازها)
- فرصت تکرار و مرور
- سازماندهی و وضوح مطالب درسی
- تاکید بر معنی مطالب
- فصل نهم: یادگیری مفاهیم و اصول
- تعریف مفهوم
- مفهوم به عنوان طبقهای از محرکها
- صفت مفهوم
- ارزش صفت مفهوم
- طبقه بندی مفاهیم
- روش آموزش مفاهیم (مراحل)
- تعریف اصل
- کاربرد اصول
- روش آموزش اصول (مراحل)
- فصل دهم: حل مسئله و آفرینندگی
- تعریف مسئله و حل مسئله
- پیوند با مفاهیم و خلاقیت
- مراحل آموزش و یادگیری حل مسئله
- راهنمایی برای پرورش توانایی حل مسئله
- تشویق همکاری و فضای آزاد
- تعریف آفرینندگی (خلاقیت)
- تفاوت حل مسئله و آفرینندگی
- تفکر وگرا (واگرا و همگرا)
- تفکر واگرا (گیلفورد)
- عوامل تفکر واگرا
- رابطه آفرینندگی با هوش و پیشرفت تحصیلی
- لازمه تفکر خلاق
- روش آموزش آفرینندگی
- فرصت خودآموزی و احترام به تفاوتها
- سرمشقدهی و فنون آموزشی
- فصل یازدهم: روشهای کلی آموزشی
- تدارکات پیش از یادگیری و ایجاد انگیزش
- تهیه سرمشق، مشارکت فعال و هدایت یادگیرندگان
- تمرین، آگاهی از نتایج و رعایت مراحل آموزش
- رعایت تفاوتهای فردی و اجرای فعالیتهای متنوع
- آموزش با روش سخنرانی
- فنون مختلف روش آموزش سخنرانی
- نحوه سخن گفتن، حرکت و جنب و جوش، سوال و یادداشت برداری
- موارد استفاده از روش سخنرانی
- انتقال معلومات و عدم دسترسی به مطالب
- حفظ و نگهداری مطالب و راهنمایی یادگیرندگان
- آموزش با روش بحث گروهی
- مراحل تدارک و اجرای بحث گروهی
- انتخاب موضوع، یافتن زمینه مشترک، بیان هدف و محدوده زمانی
- ترتیب نشستن افراد، هدایت جریان بحث
- فصل دوازدهم: آموزش برای یادگیری در حد تسلط
- تعریف آموزش برای یادگیری در حد تسلط
- الگوی یادگیری کارول (مبتنی بر زمان)
- مراحل آموزش برای یادگیری در حد تسلط
- تعیین حد تسلط (ملاک عملکرد)
- انتخاب ملاک و منابع
- تعیین واحدها، ارزشیابی تکوینی، تراکمی و تجدید نظر
- فصل سیزدهم: آموزش، به کمک روشهای تغییر رفتار
- تعریف و هدف تغییر رفتار
- روشهای تغییر رفتار
- روشهای افزایش رفتارهای مطلوب
- تقویت مثبت (تعریف)
- انتخاب تقویت کنندههای مناسب
- تقویت کنندههای شرطی و پتهای
- تقویت کنندههای اجتماعی و فعالیتی
- فوریت تقویت
- تقویت منفی (تعریف)
- روشهای ایجاد رفتارهای مطلوب تازه
- سرمشقگیری
- شکلدهی رفتار
- زنجیره کردن رفتار
- زنجیره کردن وارونه
- روشهای نگهداری رفتاری مطلوب
- تقویت ناپیاپی
- برنامه نسبی ثابت
- برنامه نسبی متغیر
- معلم و برنامه نسبی متغیر
- برنامه فاصلهای ثابت
- برنامه فاصلهای متغیر
- روشهای مثبت کاهش رفتار
- حذفآموزی
- تقویت رفتارهای ناهمساز
- اشباع
- تاثیر موقت اشباع
- روشهای منفی کاهش رفتار (خاموشی)
- محروم کردن از تقویت
- جبران کردن
- تنبيه (تعریف)
- تفاوت تنبیه و تقویت منفی
- مقایسه روشهای اصلی تغییر رفتار
- مشکلات ناشی از تنبیه
- اشكال بزرگ تنبيه
- پیامدهای تنبیه
- تعریف ارزشیابی و سنجش عملکرد
- ارزشیابی تکوینی و تراکمی
- ارزشیابی تکوینی
- ارزشیابی تراکمی
- استفاده از بازخورد برای بهبود طرح آموزشی
- دلایل عدم موفقیت یادگیرندگان
- تاثیر روشهای مختلف نمرهدهی (نمرههای بالا)
- تاثیر نمرههای پایین
- تاثیر بازخورد یا آگاهی از نتایج
- کوشش برای یادگیری در مقابل کوشش برای نمره
قیمت: 160/500 تومان
هدفها باید به صورت عینی و قابل مشاهده بیان شوند و ملاکها و معیارهای پیشرفت برای آنها مشخص گردد. تعیین شرایط هدفهای رفتاری و ملاکهای عملکرد، در کنار روش گرانلند برای تهیه هدفهای آموزشی، تضمین کننده کیفیت و قابلیت ارزیابی اهداف است.
مطالب مرتبط
- دانلود pdf روانسنجی (روانشناسی) در 185 صفحه
- دانلود pdf روانشناسی اجتماعی در 257 صفحه
- دانلود pdf روانشناسی سیاسی در 360 صفحه
نظرهای موافق و مخالف کاربرد هدفهای رفتاری، بحثهای مهمی را در زمینه انواع هدفهای آموزشی رفتاری ایجاد کرده است. در حالی که تاثیر مثبت این هدفها در فراهم آوردن وسایل دقیق اندازهگیری و سنجش قابل انکار نیست، منتقدان نیز به پیامدهای پیش بینی نشده آنها اشاره میکنند.
در ادامه بحث طبقه بندی هدفهای آموزشی، طبقه بندی بلوم، به ویژه حوزه شناختی، اهمیت فراوانی دارد. این حوزه شامل طبقات فرعی مانند دانش امور جزئی، دانش طبقه بندیها و تواناییها و مهارتهای ذهنی مانند فهمیدن، ترجمه و تفسیر است.
کاربرد و تحلیل، تحلیل عناصر، روابط و سازمانی و ترکیب، از دیگر اجزای کلیدی حوزه شناختی بلوم به شمار میآیند. این موارد در یک نمودار طبقه بندی هدفهای آموزشی (حوزه شناختی) به وضوح نمایش داده میشوند.
حوزههای عاطفی و روانی حرکتی نیز در طبقه بندی بلوم جایگاه ویژهای دارند؛ حوزه عاطفی شامل دریافتن (توجه کردن)، پاسخ دادن و ارزش گذاری، سازماندهی ارزشها و تشخص میشود. در حوزه روانی حرکتی، حرکات بازتابی و اساسی، تواناییهای ادراکی و فیزیکی و حرکات ماهرانه و ارتباط غیرکلامی مورد بررسی قرار میگیرد.
قبل از شروع آموزش، رفتار ورودی و سنجش آغازین دانش آموزان حیاتی است. تعریف رفتار ورودی و اهمیت تجربه در آن، به ما کمک میکند تا رفتار نهایی (هدف آموزشی) را بهتر درک کنیم؛ طرز تعیین رفتارهای ورودی، سلسله مراتب یادگیری و پیش نیازها را روشن میسازد.
برای مقابله با مشکل کمبود رفتارهای ورودی و ویژگیهای ورودی عاطفی، از جمله تصورات از موفقیتها و شکستها، راههای مختلفی وجود دارد. تغییر تکلیف و محتوای درس، همراه با فنون ایجاد علاقه و انگیزش در یادگیرندگان، بهترین راه رفع مشکل کمبود انگیزش یادگیری است.
روانشناسی تربیتی با تعریف و انواع یادگیری سروکار دارد؛ تعریف یادگیری و ویژگیهای مهم آن، اساس درک ما از این فرآیند پیچیده را تشکیل میدهد. انواع یادگیری از دیدگاه برت گانیه، شامل یادگیری علامتی، یادگیری محرک پاسخ، یادگیری زنجیرهای و یادگیری کلامی میشود.
یادگیری تمیز دادن محرکها در روانشناسی تربیتی، یادگیری مفهوم و قانون و حل مسئله، همگی از بازدههای یادگیری مهم هستند. این موارد در کنار مهارتهای ذهنی، راهبردهای شناختی، اطلاعات کلامی، مهارتهای حرکتی و نگرشها، در جدول بازدههای یادگیری و هدفهای نمونه طبقهبندی میشوند.
یادگیری از راه شرطی شدن، شامل یادگیری رفتارهای بازتابی یا شرطی سازی کلاسیک پاولف و یادگیری رفتارهای غیربازتابی یا شرطی سازی کنشگر ثورندایک و اسکینر است. مفاهیمی چون تقویت و خاموشی، تعمیم و تمیز، در هر دو نوع شرطی شدن مورد بحث قرار میگیرند.
تقویت مثبت و منفی و تنبیه در روانشناسی تربیتی، ابزارهای اصلی در شرطی سازی کنشگر برای ایجاد، افزایش یا کاهش رفتار هستند. تفاوتها و پیامدهای هر یک از این روشها در تغییر رفتار، نیاز به درک عمیق از سوی معلم دارد و روانشناسی تربیتی این جنبهها را به خوبی تبیین میکند.
یادگیری شناختی، رویکردی متفاوت از رفتارگرایی ارائه میدهد و بر فرآیندهای شناختی و تغییر در ساختار شناختی تاکید دارد. مفاهیمی چون یادگیری از راه بینش (کهلر)، یادگیری معنیدار کلامی (آزوبل) با ساخت هرمی دانش و یادگیری از راه مشاهده (بندورا)، از نظریههای محوری در این حوزه به شمار میروند.
در مدل خبرپردازی یادگیری، حافظه و فراموشی مورد بررسی قرار میگیرند؛ حافظه حسی، کوتاه مدت و دراز مدت، هر یک با ظرفیت و مدت نگهداری اطلاعات خاص خود، بخشهای اصلی این مدل را تشکیل میدهند. فراموشی نیز به دلایلی چون سرکوب، تداخل و مشکلات بازیابی اطلاعات رخ میدهد که کاربردهای آموزشی فراوانی دارد.
روانشناسی تربیتی به ما در آموزش مفاهیم و اصول کمک میکند؛ تعریف مفهوم و صفت آن و ارزش صفت مفهوم، همراه با طبقه بندی مفاهیم و روش آموزش آنها، از مباحث اساسی هستند. همچنین تعریف اصل، کاربرد اصول و روش آموزش اصول، راهنماییهای عملی را برای معلمان فراهم میآورد.
حل مسئله و آفرینندگی نیز از موضوعات مهم در روانشناسی تربیتی محسوب میشوند؛ تعریف مسئله و حل مسئله و پیوند آن با مفاهیم و خلاقیت، مراحل آموزش و یادگیری حل مسئله و راهنمایی برای پرورش توانایی حل مسئله را در بر میگیرد. تفکر واگرا و همگرا و رابطه آفرینندگی با هوش و پیشرفت تحصیلی، نقش مهمی در آموزش آفرینندگی ایفا میکند.
روشهای کلی آموزشی مانند سخنرانی و بحث گروهی، و همچنین آموزش برای یادگیری در حد تسلط بر اساس الگوی یادگیری کارول، از ابزارهای مهم معلمان هستند. در نهایت، آموزش به کمک روشهای تغییر رفتار، شامل افزایش یا کاهش رفتارهای مطلوب با استفاده از تقویت مثبت، منفی و تنبیه، و نیز تعریف ارزشیابی تکوینی و تراکمی، به بهبود طرحهای آموزشی و رفع دلایل عدم موفقیت یادگیرندگان کمک شایانی میکند.