دانلود pdf هموویژلانس و ایمنی خون کمیاب و عالی

هموویژلانس و ایمنی خون از ارکان اصلی در حفظ سلامت بیماران دریافت کننده خون و فرآورده های خونی است که بر تمامی مراحل زنجیره انتقال خون نظارت دقیق دارد. این سیستم جامع، کیفیت و ایمنی را از اهدا تا تزریق پیگیری کرده و هر گونه خطای احتمالی را ثبت و بررسی میکند تا از وقوع مجدد آنها جلوگیری شود.

برای درک عمیق‌تر موضوع، آشنایی با انواع فرآورده‌های خونی و نحوه نگهداری، اندیکاسیون‌ها و علایم اختصاری آنها ضروری است. وظایف سازمان انتقال خون نیز در تامین این فرآورده‌ها و تضمین کیفیت اولیه آنها نقشی محوری دارد.

پلاسمای تازه منجمد (Fresh Frozen Plasma) یکی از این فرآورده‌ها است که موارد مصرف خاص خود را دارد. اندیکاسیون‌های تزریق پلاسما اغلب شامل اختلالات انعقادی است، در حالی که کنترا اندیکاسیون‌های تزریق پلاسما نیز باید به دقت مورد توجه قرار گیرند تا از بروز عوارض جلوگیری شود.

رسوب کرایو (Cryoprecipitate) و پلاسمای فقیر از کرایو (CryoPoorPlasma) از دیگر اجزای خون هستند که کاربردهای بالینی ویژه‌ای دارند. اندیکاسیون‌های تزریق رسوب کرایو معمولاً در مواردی نظیر کمبود فاکتورهای انعقادی خاص مطرح میشوند.

پلاکت متراکم (Platelet concentration) نیز برای بیماران دچار کاهش پلاکت یا اختلال عملکرد پلاکت تجویز میشود. اندیکاسیون‌های تزریق پلاکت و کنتراندیکاسیون‌های تزریق پلاکت باید بر اساس دستورالعمل‌های بالینی مشخص شوند؛ این پلاکت میتواند به صورت پلاکت اهدایی تصادفی (Random Donor Platelet) یا پلاکت اهدایی از یک اهداکننده (Single Donor Platelet) باشد.

خون کامل (Whole blood) امروزه کمتر مورد استفاده قرار میگیرد و اغلب به اجزای تشکیل دهنده آن تفکیک میشود. اندیکاسیون‌های مصرف خون کامل بسیار محدود است و کنترا اندیکاسیون‌های مصرف خون کامل نیز به دلیل عوارض احتمالی متعدد مورد تاکید قرار میگیرد.

گلبول قرمز (RBC) پرمصرف‌ترین فرآورده خونی است که در موارد کم‌خونی شدید تزریق میشود. اندیکاسیون‌های تزریق گویچه‌های قرمز بر اساس سطح هموگلوبین و وضعیت بالینی بیمار تعیین میگردد؛ همچنین سایر فرآورده‌های گلبول قرمز نظیر موارد مصرف فرآورده‌های خونی کاهش‌یافته لکوسیت (Leukoreduced Blood Components) نیز وجود دارد.

رعایت دستورالعمل‌های سازگاری ABO و Rh و ABO برای پیشگیری از واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون حیاتی است. این دستورالعمل‌ها پایه و اساس ایمنی در انتقال خون را تشکیل میدهند.

پیش از هر گونه تزریق، آشنایی با نحوه تزریق خون و آماده سازی بیمار و آماده سازی فرآورده خون ضروری است. روش نمونه‌گیری صحیح و مهمترین نکته در تهیه نمونه خون قبل از تزریق، از جمله تهیه نمونه خون قبل از تزریق خون، خطاهای احتمالی را به حداقل میرساند.

مراحل تحویل گرفتن خون و فرآورده و تزریق خون شامل اقدامات قبل از تزریق، تحویل گرفتن خون و فرآورده توسط بخش و تایید هویت بیمار است. مقایسه مشخصات بیمار و خون و بررسی بالینی در کنار تخت بیمار (Bedside Checking) از گام‌های کلیدی برای اطمینان از ایمنی است.

نکات ویژه قبل از تزریق و اندیکاسیون‌های استفاده از گرم‌کننده خون (Blood Warmer) باید مد نظر قرار گیرد. وسایل و لوازم مورد نیاز جهت تزریق نیز باید به دقت آماده شوند تا مراحل تزریق با سرعت تزریق فرآورده‌های خونی مناسب و بدون وقفه انجام شود.

در شرایط خاص، تزریق خون اورژانس و درخواست اورژانس نیاز به رویه‌های ویژه‌ای دارد. نکات مهم در تزریق خون اورژانس و شناخت خطاهای موجود در مراحل درخواست تا تزریق خون و علل خطاهای موجود در زنجیره انتقال خون برای پرستاران حیاتی است؛ تکرار مهمترین وظایف پرستاری در این زمینه به ایمنی هر چه بیشتر کمک میکند.

علائم و نشانه‌های عوارض حاد مرتبط با تزریق خون نیازمند گزارش عوارض تزریق خون فوری است. تزریق خون اشتباه میتواند عواقب جبران‌ناپذیری داشته باشد؛ بنابراین شناخت علایم عوارض حاد در بیماران هوشیار و علایم عوارض حاد در بیمار غیر هوشیار برای بررسی نشانه‌های مهم عوارض حاد تزریق خون و اقدامات فوری در عوارض تزریق خون ضروری است.

عوارض شایع شامل تب (عارضه)، تنگی نفس (عارضه) و کهیر (عارضه) هستند که نیازمند مدیریت واکنش‌های آلرژیک خفیف هستند. واکنش آنافیلاکسی و افت فشار خون (عارضه) از عوارض جدی‌تر به شمار میروند و اقدامات آزمایشگاهی در زمان بروز عوارض حاد اهمیت بالایی دارد.

آلودگی باکتریایی (Bacterial Contamination) یک عارضه نادر اما خطرناک است که نیاز به ارزیابی آزمایشگاهی در آلودگی باکتریایی و مدیریت آلودگی باکتریایی دارد؛ پیشگیری از آلودگی باکتریایی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. همچنین، واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون (AHTR) با علائم و نشانه‌های مشخصی بروز میکند و علائم واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون تحت بیهوشی عمومی متفاوت است.

آزمایش‌های تکمیلی برای واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون از جمله آزمون آنتی‌گلوبولین مستقیم (DAT) و ارزیابی آزمایشگاهی بیشتر در واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون برای تشخیص دقیق الزامی است. مدیریت واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون و رویکرد درمانی برای واکنش‌های همولیتیک حاد ناشی از تزریق خون همراه با در نظر گرفتن همولیز غیر ایمنی از گام‌های مهم در درمان است.

مدیریت واکنش‌های آلرژیک خفیف و رویکرد درمانی/پیشگیرانه برای واکنش‌های آلرژیک خفیف معمولاً با سهولت بیشتری انجام میشود. اما واکنش‌های آنافیلاکسی نیازمند ارزیابی آزمایشگاهی در آنافیلاکسی و رویکرد درمانی/پیشگیرانه برای واکنش‌های آنافیلاکسی تهاجمی‌تری هستند؛ واکنش‌های تب‌زا (FNHTR) نیز باید به درستی تفکیک شوند.

آسیب حاد ریوی مرتبط با تزریق خون (TRALI) از عوارض جدی دیگر است که ارزیابی آزمایشگاهی بیشتر در آسیب حاد ریوی مرتبط با تزریق خون را میطلبد. مدیریت آسیب حاد ریوی مرتبط با تزریق خون، پیش‌آگهی آسیب حاد ریوی مرتبط با تزریق خون و پیشگیری از آسیب حاد ریوی مرتبط با تزریق خون برای نجات جان بیمار حیاتی است.

اضافه بار گردش خون (Circulatory Overload) نیز یکی از عوارض شایع است که با مدیریت و پیشگیری از اضافه بار گردش خون میتوان از آن جلوگیری کرد. شناخت خلاصه علائم و نشانه‌های واکنش‌های حاد تزریق خون به کادر درمانی کمک میکند تا تشخیص تب در واکنش‌های تزریق خون و زمان شروع تب در واکنش‌های تزریق خون را به درستی انجام دهند.

در نهایت، آشنایی با نحوه اجرای سیستم هموویژلانس در بیمارستان‌های کشور بر اساس الگوریتم مدیریت واکنش‌های نامطلوب تزریق خون در بیمارستان‌ها و الگوریتم اجرای هموویژلانس و ایمنی خون در کشور اهمیت دارد.

این شامل آشنایی با فرم‌های درخواست خون و نظارت بر تزریق، شامل درخواست خون و فرم‌های درخواست خون اورژانس و پلاکت فرزیس و فرم‌های نظارت بر تزریق فرآورده‌های خونی است که همگی به هموویژلانس و ایمنی خون کمک میکنند.