دانلود pdf فلسفه علوم تربیتی کمیاب و عالی
درک عمیق از مبانی و چشماندازهای فلسفه علوم تربیتی نیازمند کاوشی گسترده در بطن خود فلسفه و ابعاد گوناگون آن است. این رشته با بهرهگیری از مفاهیم و روشهای بنیادی فلسفی، به تحلیل و تبیین اصول، اهداف و ماهیت آموزش و پرورش میپردازد.
سیر تاریخی فلسفه، از آغازگران آن و سهم متفکران مشرق زمین در ظهور فلسفه یونان، بهویژه در زادگاه اصلی آن، شهر میلتوس، تا بسط و توسعه آن از زمان ارسطو، پس از رنسانس و در روزگار معاصر، نشاندهنده تکامل مستمر این دانش است.
این تحولات تاریخی، زمینه را برای درک چگونگی شکلگیری شاخههای تخصصیتر فلسفه، نظیر فلسفه علوم تربیتی، مهیا میسازد و به ما میآموزد که چگونه پرسشهای بنیادین همواره در طول اعصار، مسیر اندیشه بشری را هدایت کردهاند.
موضوع و مسائل فلسفی، از جمله نگاه کانت، اگزیستانسیالیستها، اثباتگرایان منطقی و سایر فلاسفه در باب وظیفه و رسالت فلسفه، چارچوب اصلی را برای درک ماهیت هر پژوهش علمی فراهم میآورد.
این مسائل، که گاه در خلاصهترین شکل ممکن نیز قابل طرح هستند، پیوندی ناگسستنی با ماوراءالطبیعه دارند و به سؤالاتی درباره هستی و واقعیت پاسخ میدهند که در نهایت، بر رویکردهای تربیتی و فهم ما از انسان و جهان مؤثرند.
همینجاست که نقش فلسفههای کاربردی، نظیر فلسفه دین، فلسفه حقوق، و فلسفه سیاست، بیش از پیش برجسته میشود. بررسی روشهای تحقیق در فلسفه دین، مفهوم موتور تاریخ، و نظریههای فلسفه سیاسی، همگی نشان از آن دارند که چگونه اندیشه فلسفی میتواند در مواجهه با ابعاد مختلف حیات بشری، رهگشا باشد.
هدف کلی فلسفه، جستوجوی حقیقت و تمایز آن از اهداف علم تجربی، به تعاریف فلاسفه اسلامی همچون خواجه نصیرالدین طوسی و ملاصدرا، و نیز دیدگاه کارل یاسپرس منتهی میشود که همگی بر اهمیت این رویکرد بنیادین تأکید دارند.
نوع فایل: پی دی اف – 269 صفحه
فهرست مطالب:
- فصل اول: اهداف کلی
- فلسفه و فيلسوف
- کاربرد واژه فيلسوف
- کاربرد واژه فلسفه
- رواج اصطلاح فلسفه
- رواج فلسفه در عالم اسلام
- رواج فلسفه در جهان غرب
- تعريف فلسفه از سوی دکارت
- تعريف چيست؟
- تعريف فلسفه در نگاه راسل
- تعریف کلی فلسفه
- ويژگیهای شناخت علمی
- جهانبینی يا فلسفه هر شخص
- معنای عام و خاص فلسفه
- بینش ژرف در مسائل فلسفی
- آغاز فلسفه و آغازگران
- سهم متفکران مشرق زمين در ظهور فلسفه يونان
- زادگاه اصلی فلسفه: شهر ميلتوس يا ملطيه
- فلسفه در آغاز ظهور
- بسط فلسفه از زمان ارسطو
- فلسفه پس از رنسانس
- فلسفه در روزگار معاصر
- فصل چهارم: موضوع و مسائل فلسفي
- موضوع فلسفه در نظر کانت
- نگاه اگزيستانسياليستها درباره وظيفه فلسفه
- اثباتگرايان منطقي
- عقيده گروهی از فلاسفه درباره رسالت فلسفه
- مسائل فلسفه
- خلاصهترین مسائل فلسفه
- رابطه فلسفه و مابعدالطبيعه
- مراد از مابعدالطبيعه چيست؟
- فصل پنجم: فلسفه علوم (فلسفه کاربردی)
- مهمترين فلسفههای کاربردی
- روشهای بررسی در فلسفه دين
- موتور تاريخ چيست؟
- فلسفه حقوق (قانون) چيست؟
- فلسفه سياست (سياسی) چيست؟
- نظريههای فلسفه سياسی
- هدف فلسفه به طور کلی
- حقيقت چيست؟
- هدف علم تجربی و هدف فلسفه
- تعريف خواجه و اغلب فلاسفه اسلامی از فلسفه
- هدف فلسفه از ديدگاه ملاصدرا
- اهداف فلسفه در نظر فلاسفه اسلامی
- هدف فلسفه از نظر کارل ياسپرس
- فصل هشتم: لزوم فلسفه
- لزوم فلسفه برای چه؟
- لزوم فلسفه و استقلال مسائل فلسفی
- لزوم فلسفه و ناجدايی آن از زندگی
- روشهای تحقيق در فلسفه
- ابزار شناخت و روش شناخت
- روش شناخت از ديدگاه دکارت و بیکن
- روش پيشنهادی افلاطون در موضوع شناخت
- روش ارسطوئی در موضوع شناخت
- قواعد چهارگانه دکارت در روش تحقيق
- توضيح قواعد تحقيق دکارت
- روش استقرائی (روش بیکن)
- توصيههای بیکن در روش شناخت
- بتهايی که بیکن در تحقيق از آنها اجتناب کرد
- روش ديگر در باب شناخت
- فصل نهم: ارتباط علم و فلسفه
- آيا فلسفه علم کلی است؟
- نظر مخالفان کلی بودن فلسفه
- چه زمانی علوم از فلسفه جدا شد؟
- وجوه مغايرت علم و فلسفه
- فایده و زيان تخصص
- فصل دهم: فايده فلسفه
- فصل يازدهم: منطق و اقسام آن
- فصل دوازدهم: منطق قياسی (نظری)
- تعريف منطق
- علم و اقسام آن
- تصور و تصديق چيست؟
- اقسام تصور و تصديق
- نکاتی چند درباره تصور و تصديق
- معلوم و مجهول تصوری و تصديقی
- فکر چيست؟
- چرا نياز به منطق؟
- فايده منطق
- موضوع منطق
- چرا منطق از الفاظ بحث می کند؟
- دلالت چيست؟
- اقسام دلالت
- تعاريف دلالتهای سه گانه
- اقسام دلالت لفظ بر معنا
- کلی و جزئی و تعاريف آنها
- نسبت اربعه يا نسبتهای چهار گانه
- نسبت تباين ميان دو کلی
- نسبت تساوی ميان دو کلی
- نسبت عام و خاص مطلق ميان دو کلی
- نسبت عام و خاص من وجه ميان دو کلی
- تناقض چيست؟
- تضاد چيست؟
- باب دوم: کليات پنجگانه (خمس)
- اقسام کلی (کليات خمس)
- تعريف نوع
- تعريف جنس
- اقسام جنس
- تعاريف اجناس سه گانه
- فصل (Differentia)
- تعاريف اقسام فصل
- عرض خاص يا خاصه
- باب سوم: معرف چيست؟
- اقسام تعريف
- رسم و اقسامش
- تعاريف اقسام رسم
- اقسام ديگر تعريف
- شرح الاسم
- باب چهارم: قضايا (تصديقات)
- اقسام قضيه: حملیه و شرطیه
- قضيه شرطيه بر دو قسم است: متّصله و منفصله
- اقسام حملیه
- اقسام قضيه به اعتبار کميت
- حجت (استدلال)
- اقسام حجت (استدلال)
- تعریف قیاس
- اقسام قیاس
- رد انتقاد بر ارسطو
- صناعات خمس
- فصل سيزدهم: منطق استقرائی (عملی)
- فايده منطق علمی
- موضوع منطق عملی
- علم چيست؟
- طبقه بندی علوم
- روش تحقيق در علوم
- تجربه چه نوع روشی است؟
- روشهای مشاهدهای
- آزمايش چيست؟
- تنظيم نظريه يا تئوری چگونه شکل میگيرد؟
- فصل چهاردهم: تعريف مابعدالطبيعه
- تقسيمات مابعدالطبيعه
- فصل پانزدهم: شناختشناسی
- مسائل شناختشناسی
- حدود و ارزش شناخت
- جزمگرایی
- شکگرایی
- نقدگرایی و انتقاد از مکتب شکگرایی
- بنيانگذار نقدگرايی مابعدالطبيعه را بر چه اساسی پذيرفت؟
- اثباتگرايی يا مذهب تحققی
- شهودگرایی
- عملگرایی
- متعلق شناخت
- واقعگرایی يا اصالت واقع
- واقعگرایی
- واقعگرایی انتقادی
- انگارگرایی (اصالت تصور)
- انگار يا انگاره
- انگارگرايان افراطی
- انتقاد بر انگارگرایی
- ديدگاه معتدل در انگارگرایی
- انگاره در معنی مفهوم
- هدف شناخت در منظر ارسطوييان
- انگاره، در معنی موجود معنوی يا مجرد
- نظريه افلاطون در باب شناخت
- انگارگرايی ذهنی
- انگارگرايی عينی
- هگل و انگارگرايی مطلق
- مسائل مطرح در بحث حدود شناخت
- منابع (ابزار شناخت)
- حسگرایی
- عقلگرایی در يونان
- عقلگرایی در دوره (قرون وسطی)
- عقلگرایی در عصر جديد
- ايمانگرایی
- دفاع از عقل
- علت مخالفت با عقل
- علت موافقت با عقل
- موافقت و مخالفت با عقل
- ماهيت حقيقت و طبقهبندی ديدگاهها در باب آن
- حقيقت = واقعيت
- حقيقت در برابر واقعيت
- حقيقت = مطابقت فکر يا واقع
- تعريف جامع از حقيقت
- فصل شانزدهم: هستیشناسی
- بر بنياد ديدگاه ارسطو علت چهار معنی دارد
- موجودات را میتوان از دو جنبه در نظر گرفت
- صورت يا فعل چيست؟
- علة العلل کدام است؟
- نظر فلاسفه مشاء در باب هستیشناسی
- موضوع علم الهيات از نظر ملاصدرا
- فصل هفدهم: جهانشناسی عقلانی
- تفصيل موضوعات جهانشناسی عقلانی
- ديدگاه يکگرايی در باب بنياد هستی جهان
- يکگرايی: دو شاخه مادیگرایی و روحگرایی
- دوگرایی
- ماده چيست؟
- مادهگرایی در عصر قديم
- مادهگرایی در عصر جديد
- مکانيسم يا ماشينگرایی
- ماده از نظرگاه روحگرایی
- نظريات متفکران انگارگرا در مورد ماده
- حيات چيست؟
- حيات از نظرگاه مادهگرایی
- مخالفان نظريه مادهگرایی
- حياتگرایی (ويتاليسم)
- موضوع سوم: چگونگی پيدايش جهان
- نظريههای فلسفی در باب چگونگی پيدايش هستی
- ب- نظريه ذرهگرایی (اتميسم) در باب چگونگی پيدايش هستی
- ج- نظريه طبيعی – عقلی در باب چگونگی پيدايش هستی
- د- نظریههای الهی در باب پيدايش هستی
- مکانيسم: نظريه دکارت
- مونادگرایی
- نظريههای دينی
- خداگرایی طبيعی (Deism) و موضوع چگونگی پيدايش هستی
- نظريه عرفانی وحدت وجود و چگونگی پيدايش هستی
- فصل هيجدهم: روانشناسی عقلانی
- مسأله استقلال روح
- مکاتب مخالف روح مستقل
- مکاتب طرفدار روح مستقل
- مسأله روح: استقلال، تجرد و بقای روح
- دليل ابنسينا برای استقلال روح
- دکارت و دلیلش در استقلال روح
- دلايل تجرد (غيرمادی بودن) روح
- دلايل بقای روح بعد از مرگ
- رابطه روان و تن
- ديدگاه دوگرایی در باره رابطه روان و تن
- يکگرایی روحی و رابطه روان و تن
- انگارگرایی و رابطه تن و روان
- مادهگرایی و رابطه تن و روان
- حدوث و قدم روح
- نظريه طرفداران قدم نفس
- نظريه طرفداران حدوث نفس
- فصل نوزدهم: خداشناسی عقلانی (الهيات)
- مساله اول: بودن يا نبودن خدا
- خداشناسی يا الحاد
- خداگرايی (Theism)
- خداگرايی در مکاتب فلسفی و الهیات
- خداگرايی (Theism) نقدگرايان
- خداگرايی (Theism) و عملگرايان
- خداگرايی (Theism) و مکتبهای عرفانی
- خداگرايی (Theism) و مکتبهای دينی
- دلايل اثبات هستی خدا
- دليل وجودی اثبات هستی خدا
- اثبات هستی خدا بر پايه دليل وجودی دکارت
- دلايل جهانشناسی اثبات هستی خدا
- دليل غایی يا برهان نظم (سومين دليل اثبات خدا)
- دليل اخلاقی (چهارمین دلیل اثبات خدا)
- مخالفان ارزش مابعدالطبيعه
قیمت: 160/500 تومان
لزوم فلسفه، نه فقط در مجادلات نظری، بلکه در استقلال مسائل فلسفی و پیوستگی ناگسستنی آن با زندگی، آشکار میگردد. روشهای تحقیق در فلسفه، از ابزار و روشهای شناخت گرفته تا دیدگاههای دکارت و بیکن، و پیشنهادهای افلاطون و ارسطو، قواعد چهارگانه دکارت و توصیههای بیکن برای اجتناب از بتهای ذهنی در تحقیق، همگی ابزارهایی حیاتی برای هر پژوهشگر، از جمله در حوزه علوم تربیتی، فراهم میآورند.
مطالب مرتبط
ارتباط میان علم و فلسفه، بهرغم جدایی تاریخی علوم از فلسفه، همواره موضوع بحث بوده است. این که آیا فلسفه علمی کلی است و وجوه مغایرت علم و فلسفه کداماند، سؤالاتی کلیدی هستند. فایده و زیان تخصص نیز در این بستر بررسی میشود که نشان میدهد چگونه فلسفه میتواند به جامعیت نگاه در کنار تخصصگرایی کمک کند. فایده فلسفه، در توانایی آن برای ارائه یک جهانبینی یکپارچه و عمیق، بیش از پیش نمایان است.
منطق، به عنوان ابزاری بنیادین برای هرگونه تفکر سامانمند، خود فصل مهمی در این مسیر است. از تعریف منطق و اقسام آن، تا تمایز میان تصور و تصدیق، معلوم و مجهول، و اهمیت فکر، همگی به ضرورت منطق برای جلوگیری از خطای اندیشه اشاره دارند. فایده و موضوع منطق، و دلیل بحث آن از الفاظ، راه را برای درک انواع دلالت و مفاهیم کلی و جزئی، نسبتهای چهارگانه، تناقض و تضاد هموار میسازد؛ مباحثی که پایه هر استدلال صحیحی در هر علمی، از جمله فلسفه علوم تربیتی، هستند.
در ادامه منطق قیاسی، باب دوم به کلیات پنجگانه (اجناس، انواع، فصول، اعراض خاصه و عامه) میپردازد که ابزارهایی برای تعریف مفاهیم و طبقهبندی آنها هستند. باب سوم به معرّف و اقسام آن، شامل رسم و شرح الاسم اختصاص دارد که نحوه ارائه تعاریف دقیق و روشن را آموزش میدهد. این اصول منطقی، در تدوین نظریهها و مفاهیم تربیتی، نقش حیاتی ایفا میکنند.
باب چهارم منطق، قضایا (تصدیقات) را بررسی میکند، شامل اقسام حملیه و شرطیه، و تقسیمات آنها بر اساس کمیت. سپس به حجت و استدلال، بهویژه قیاس و اقسام آن، پرداخته و حتی به رد انتقادها بر ارسطو و صناعات خمس اشاره میشود. اینها، شالوده استدلالورزی و اثبات مدعیات در هر حوزهای، از جمله مباحث فلسفی مربوط به تربیت، را تشکیل میدهند.
منطق استقرایی (عملی) نیز، با تمرکز بر فایده، موضوع و طبقهبندی علوم، به روشهای تحقیق در علوم، تجربه، مشاهده، آزمایش و چگونگی شکلگیری نظریه میپردازد. این بخش از فلسفه، بهطور مستقیم با چگونگی تولید دانش در علوم تجربی، از جمله علوم تربیتی، سروکار دارد و نحوه اعتباربخشی به یافتههای پژوهشی را تبیین میکند.
سپس به تعریف ماوراءالطبیعه و تقسیمات آن میرسیم که به بنیادینترین پرسشها درباره هستی پاسخ میدهد. شناختشناسی نیز به مسائل، حدود و ارزش شناخت، مکاتب جزمگرایی، شکگرایی، نقدگرایی، اثباتگرایی، شهودگرایی و عملگرایی میپردازد. همچنین، به متعلق شناخت، واقعگرایی، انگارگرایی و نظریه افلاطون در باب شناخت اشاره دارد. منابع شناخت، از حسگرایی، عقلگرایی تا ایمانگرایی، در ادوار مختلف تاریخی بررسی شده و در نهایت، ماهیت حقیقت و طبقهبندی دیدگاهها در باب آن، به ما در فهم مبانی معرفتشناختی علوم تربیتی کمک شایانی میکند.
هستیشناسی و جهانشناسی عقلانی، به ترتیب به موجودات و علل چهارگانه ارسطو، علتالعلل، دیدگاه فلاسفه مشاء و ملاصدرا در باب هستیشناسی، و نیز دیدگاههای یکگرایی، دوگرایی، مادهگرایی، روحگرایی و نظریههای متفکران انگارگرا در باب ماده و حیات میپردازند. همچنین، چگونگی پیدایش جهان را از منظر نظریههای فلسفی، ذرهگرایی، طبیعی-عقلی، الهی، مکانیسم دکارت، مونادگرایی، نظریههای دینی و خداگرایی طبیعی، و وحدت وجود عرفانی بررسی میکنند.
روانشناسی عقلانی، به مسئله استقلال روح، مکاتب مخالف و طرفدار آن، دلایل تجرد و بقای روح، دیدگاه ابنسینا و دکارت، و نیز رابطه روان و تن از دیدگاه دوگرایی، یکگرایی روحی، انگارگرایی و مادهگرایی میپردازد. مباحثی چون حدوث و قدم روح نیز در این فصل جای میگیرند که همگی بنیانهای نظری برای درک ماهیت انسان در فرآیند تربیت را فراهم میآورند.
در نهایت، خداشناسی عقلانی یا الهیات، با پرداختن به مسئله بودن یا نبودن خدا، مکاتب خداگرایی (تئیسم) در فلسفه، الهیات، نقدگرایان، عملگرایان و مکاتب عرفانی و دینی، و ارائه دلایل اثبات هستی خدا از جمله دلیل وجودی دکارت، دلایل جهانشناسی، دلیل غایی (برهان نظم) و دلیل اخلاقی، به اوج خود میرسد.
بررسی دیدگاه مخالفان و طرفداران ارزش ماوراءالطبیعه، تصویر کاملی از پهنه وسیع اندیشه فلسفی ارائه میدهد که بهطور مستقیم یا غیرمستقیم، زیربنای نظری و ارزشی عمیقی برای فلسفه علوم تربیتی فراهم میآورد و به آن امکان میدهد تا به پرسشهای بنیادین درباره معنای تربیت و جایگاه انسان در هستی پاسخ دهد.