دانلود pdf برنامه ریزی شهری کمیاب و عالی

هرگونه توسعه پایدار، بر برنامه ریزی شهری استوار است که در کارگاه های تخصصی با تعاریف و مفاهیم بنیادی آن آشنا می شویم. این فرآیند از دیدگاه شهرسازی به تقسیمات گوناگونی چون برنامه ریزی از منظر مکانی و زمانی تقسیم بندی می شود.

آماده سازی نقشه مبنا و انواع آن، از جمله مراحل حیاتی در هر پروژه شهرسازی است که شامل انواع نقشه ها و کاربردهای دقیق آنها می شود. تهیه نقشه مبنا با جزئیات کامل، نیازمندی های مربوط به برداشت محلی و جمع آوری داده ها را مشخص می کند.

برای این منظور، بهره گیری از مراجع اطلاعاتی و آماری معتبر، جهت تضمین دقت و صحت اطلاعات، ضروری است.

مطالعه وضع موجود شهر، روش های خاص خود را دارد که شامل بررسی منطقه ای برای شناخت حوزه های نفوذ و محدوده های آن است. این مطالعات به شناسایی مهمترین موارد قابل بررسی در یک منطقه و همچنین تدوین جداول دقیق اطلاعات منطقه ای کمک شایانی می کند.

این رویکرد جامع، تصویر روشنی از شرایط فعلی برای تصمیم گیری های آتی فراهم می سازد. از جمله بررسی های اولیه و اساسی در برنامه ریزی شهری، مطالعات طبیعی، جغرافیایی و تاریخی یک منطقه است. این امر با بررسی جمعیت و عوامل اجتماعی، از جمله مراحل تهیه پرسشنامه برای آمارگیری و درک اهمیت جمع آوری اطلاعات دقیق جمعیت و مسکن تکمیل می شود.

این داده ها، بستری برای تحلیل روندهای جمعیتی و نیازهای اجتماعی آینده شهر ایجاد می کنند.

مطالعات و بررسی های اقتصادی، بخش مهم دیگری را در فرآیند تحلیل شهر تشکیل می دهد که شامل روش های جمع آوری اطلاعات اقتصادی، بررسی قیمت زمین و ارزش سرقفلی است. شناخت انواع اراضی (زمین های بر و داخل) و ساختار مالکیت زمین، به تعیین نقش اقتصادی شهر کمک شایانی می کند.

این تحلیل ها، درک عمیقی از پویایی های مالی و اقتصادی شهر ارائه می دهند.

در ادامه مطالعات، بررسی های کالبدی شهر شامل نحوه استفاده از اراضی، مطالعه مسکن و معماری شهر و بافت شهر صورت می گیرد. همچنین، بررسی تاسیسات و تجهیزات شهری، از جمله جمع آوری اطلاعات از طریق نمونه پرسشنامه های مراکز آموزشی، مساجد و تاسیسات اداری، اهمیت ویژه ای دارد.

مطالعه رفت و آمد و شبکه ارتباطی نیز بخش جدایی ناپذیری از این ارزیابی های کالبدی است. پس از جمع آوری داده ها، مرحله جمع بندی و یادآوری نکات مهم فرا می رسد. این مرحله شامل روش تهیه نقشه ها به طور عمومی و روش های تهیه گزارش به طور عمومی است تا اطلاعات به شیوه ای منسجم ارائه شوند.

نقشه ها و نمودارهای مهم مطالعات وضع موجود شهر، نقشه های مهم مطالعات تاریخی، جمعیت و عوامل اجتماعی، و همچنین نقشه های مهم مطالعات اقتصادی و کالبدی، در کنار نقشه های تاسیسات، تجهیزات و شبکه ارتباطی، ابزارهای کلیدی این گزارش ها هستند.

تجزیه و تحلیل و نتیجه گیری از مطالعات انجام شده، گام بعدی است که در آن مطالعات شهرسازی از مرحله نهضت تا پایان مورد بررسی قرار می گیرد. نکاتی مهم در مرحله تجزیه و تحلیل مطرح می شود که به ترسیم الگوی آینده حوزه نفوذ کمک می کند.

جدول بررسی تاسیسات اجتماعی و کمبودهای حوزه نفوذ، ابزاری برای تجزیه و تحلیل شهر مورد مطالعه و در نهایت نتیجه گیری از امکانات و محدودیت های توسعه شهری است.

برنامه ریزی و تعیین اهداف، بخش حیاتی پروژه است که با پیش بینی های آینده در جهت نیل به اهداف، بر پایه ضوابط و معیارها شکل می گیرد. سلسله مراتب پخش تاسیسات به نسبت انواع سرانه های غیر مسکونی و جدول سطوح مورد نیاز کاربری های غیر مسکونی، از جمله ابزارهای این بخش هستند.

نکات مهم در طرح سرانه ها و سلسله مراتب تنظیم سرانه ها، مسیر را برای یک برنامه ریزی شهری منطقی و کارآمد هموار می سازد.

در مرحله بعدی، برنامه ریزی سطوح مورد نیاز، تراکم ها و تعیین مراکز مختلف شهری انجام می شود. جدول نیازمندی های زمین و بررسی کمبودها یا مازاد زمین در وضع موجود، برای ارائه گزینه ها و ارزشیابی آنها و در نهایت طرح پیشنهادی، حیاتی است.

ارزیابی راه های ممکن و انتخاب طرح پیشنهادی از دیدگاه برنامه ریزی و با در نظر گرفتن جدول همجواری های شهری، به یک راهکار جامع منجر می شود.

طرح پیشنهادی از دیدگاه طراحی کالبدی، مراحل طراحی و نکات مهم در طراحی شهری و حفظ بافت های تاریخی را در بر می گیرد. در نهایت، نتیجه گیری از طرح پیشنهادی و برنامه پیشنهادی ارائه می شود.

عوامل موثر بر انتخاب محل کاربری ها، ویژگی ها، ضوابط جنبی، عوامل اقلیمی و طبیعت شهر، عوامل محیط زیست، اجتماعی و فرهنگی، عوامل اقتصادی و شبکه های ارتباطی از مواردی هستند که در این مرحله نقش اساسی دارند و مهمترین نقشه های مرحله تجزیه و تحلیل پیشنهادی را تشکیل می دهند.

در پایان، مروری بر سابقه برنامه ریزی منطقه ای و محتوای برنامه های عمرانی کشور، به شناخت موانع رشد و توسعه شهری، اعم از موانع طبیعی و مصنوعی و انواع آن ها می پردازد. بررسی برنامه ها و سوابق برنامه ریزی شهری و منطقه ای در ایران، و ضوابط برنامه ریزی در ایران با توجه به شرایط محیط، اطلاعات ارزشمندی فراهم می آورد.

تحلیل برنامه های عمرانی قبل و بعد از انقلاب، به ویژه برنامه دوم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در بخش های مسکن و عمران، و بررسی جمعیت و تحولات جمعیتی در طول اجرای این برنامه ها، در کنار انواع طرح های توسعه شهری و منطقه ای و تاریخچه شهرسازی و شوراهای شهرسازی، بینش جامعی از مسیر توسعه شهری کشور ارائه می دهد.