دانلود pdf فیزیولوژی گردش خون کمیاب و عالی
فیزیولوژی گردش خون، دانشی بنیادین در درک سازوکارهای حیات، به بررسی دقیق چگونگی حرکت خون در سراسر بدن و وظایف حیاتی آن میپردازد. این سیستم پیچیده، با تکیه بر فرایند انتشار مواد در سطح سلولی و اهمیت سیستم همرفت (convection) برای انتقال سریعتر، محیط داخلی بدن یعنی مایع خارج سلولی را در تعادلی پایدار نگه میدارد.
با ورود به مبحث همودینامیک گردش خون، عوامل راننده جریان خون در کانون توجه قرار میگیرند. درک فشار خون در آئورت و انواع فشار خون شریانی، از جمله فشار سیستولی و دیاستولی، برای ارزیابی سلامت سیستم ضروری است.
گردش ریوی نیز با ویژگیهای منحصربهفرد خود، مسیری جداگانه اما حیاتی را در این چرخه ایفا میکند. روابط متقابل فشار، جریان و مقاومت بر پایه قانون پایه جریان استوارند و محاسبه مقاومت در گردش سیستمی و ریوی، اطلاعات مهمی از عملکرد عروق به دست میدهد.
مقایسه تغییرات فشار خون، سرعت خون و سطح مقطع عروق، تصویری جامع از پویایی این سیستم ارائه میکند؛ در شرایطی مانند ترومبوز ورید عمقی (DVT)، این روابط دچار اختلال میشوند.
تغییرات مساحت عروق تأثیر مستقیمی بر سرعت جریان خون دارد و انرژیهای مکانیکی مختلفی بر جریان خون اثر میگذارند که قانون بقای انرژی مکانیکی آن را تبیین میکند. در این میان، تغییرات فشار دینامیک بر فشار استاتیک و اثر ارتفاع بر فشار خون در وریدها و شریانها از جمله نکات حائز اهمیت هستند.
شناخت انواع جریان خون، از جمله جریان لایهای (laminar) و آشفته (turbulent)، عوامل مؤثر بر گردش خون، و مفهوم تنش برشی (shear stress) و رابطه آن با جریان خون، به درک عمیقتری از فیزیولوژی گردش خون کمک میکند.
تأثیر ناهمواری جدار عروق بر تبدیل جریان لایهای به آشفته و جریان تکردیفی (Bolus Flow) در مویرگهای باریک، از جمله جزئیات مهمی است که در این زمینه بررسی میشود. روشهای اندازهگیری جریان خون، مانند ثبت تغییرات فشار به وسیله مبدلهای الکتریکی، ابزاری کلیدی برای ارزیابی این پارامترها هستند.
قانون پوآزو به عنوان یک اصل اساسی، عوامل تعیینکننده جریان خون را تشریح میکند، جایی که مقاومت سری و موازی در عروق و توزیع فشار و مقاومت در بخشهای مختلف سیستم نقشآفرین هستند. ویسکوزیته خون نیز به عنوان عاملی مهم در میزان مقاومت مطرح میشود.
همچنین، با افزودن انعطافپذیری به عروق، تأثیر فشار بر جریان خون تغییر میکند و قابلیت اتساع عروق به عنوان یک ویژگی مهم در تنظیم جریان و فشار شناخته میشود.
نوع فایل: پی دی اف – 295 صفحه
فهرست مطالب:
- فیزیولوژی گردش خون
- مروری بر فرایند انتشار و ویژگی های آن
- رابطه زمان انتشار با مجذور فاصله
- اهمیت سیستم همرفت در انتقال سریع مواد
- مایع خارج سلولی و محیط داخلی
- نگاه کلی به فیزیولوژی گردش خون
- عروق در سیستم گردش خون
- عروق از لحاظ عملکرد
- بافت شناسی دیواره عروق
- حجم خون در قسمت های مختلف گردش خون
- توزیع برون ده قلب در بافت ها
- گردش موازی و سری
- سیستمهای پورت در گردش خون
- گردش سری و موازی در عروق کوچکتر
- جلسه ۲: همودینامیک گردش خون
- مقدمه: عوامل راننده جریان خون
- فشار خون در آئورت
- فشار خون شریانی: انواع و تحلیل
- گردش ریوی
- روابط متقابل فشار، جریان و مقاومت
- قانون پایه جریان
- مقاومت در برابر جریان خون
- محاسبه مقاومت در گردش سیستمی و گردش ریوی
- مقایسۀ تغییرات فشار خون، سرعت خون و سطح مقطع
- بیماری DVT
- تاثیر تغییرات مساحت عروق بر سرعت جریان خون
- انرژی های مکانیکی موثر بر جریان خون
- قانون بقای انرژی مکانیکی
- تاثیر تغییرات فشار دینامیک بر فشار استاتیک
- اثر ارتفاع بر فشار خون در وریدها و شریان ها
- انواع جریان خون
- عوامل موثر بر فیزیولوژی گردش خون
- تاثیر ناهمواری جد ار عروق بر تبدیل جریان المینار به توربولنت
- روش های اندازه گیری جریان خون
- ثبت تغییرات فشار به وسیله مبدل های الکتریکی
- خلاصه انرژی مکانیکی و فشار خون
- خلاصه انواع جریان خون و عوامل موثر بر آن
- جلسه ۳: قانون پوآزو و قابلیت اتساع عروق
- عوامل تعیین کننده جریان براساس قانون پوآزو
- مقاومت سری و موازی در عروق
- توزیع فشار و مقاومت در عروق
- ویسکوزیته
- تاثیر فشار بر جریان با افزودن انعطاف به عروق
- قابلیت اتساع
- جلسه ۴: کمپلیانس و تنظیم فشار خون
- مرور مباحث قبلی
- منحنیهای حجم-فشار و سختی عروق
- کمپلیانس تاخیری رگ ها (شل شدن ناشی از استرس)
- عوامل موثر بر فشار شریانی
- انواع فشارهای شریانی
- تنظیم فشار آئورت بر اساس حجم ورودی و خروجی
- فشار نبض
- اثر سن بر فشار نبض
- اثر حجم ضربه ای و کمپلیانس بر فشار نبض
- عوامل موثر بر فشار نبض
- فشار نبض در حاالت پاتولوژیک مختلف
- انتقال موج نبض فشاری (Pulse Transmission)
- منحنی های فشار شریانی محیطی
- تغییر در منحنی فشار شریانی ناشی از موج برگشتی
- تغییرات فشار سیستولی و دیاستولی در گذر عمر
- نحوه اندازه گیری فشار خون
- جلسه ۵: سیستم وریدی و لنفاوی
- روشهای اندازهگیری و تغییرات فشار خون
- اثر فشار خون بر جریان خون (فشار بحرانی انسداد)
- قانون الپلاس
- خلاصه نکات مهم جریان خون و قلب
- سیستم وریدی
- فشار دهلیز راست یا فشار وریدی مرکزی
- اثر فشار ثقل یا هیدروستاتیک بر فشار وریدی
- مقاومت وریدی و فشار وریدی محیطی
- انقباضات ریتمیک عضله اسکلتی
- دریچه وریدی و پمپ وریدی
- تخمین کلینیکی فشار وریدی
- نقطه مبدا برای اندازه گیری فشار وریدی
- نقش تنفس بر بازگشت وریدی
- جمعبندی از عوامل موثر بر CVP
- وریدها به عنوان منبع ذخیره خون
- جلسه ۶: تبادل مواد در مویرگها
- تبادل مواد در مویرگ ها
- انواع شانت
- پدیده وازوموشن
- زمان عبور خون از مویرگ
- ساختار دیواره مویرگ ها
- مبادله عرض مویرگی
- مکانیسمهای تبادل مواد در مویرگ
- مروری بر قانون اول فیک
- تبادل مواد محلول: Flow limited vs Diffusion limited
- افزایش متابولیسم و تاثیر آن بر نرخ انتشار
- فضای بین سلولی و مایع میان بافتی
- عوامل حرکت مایع بین دو سوی غشای مویرگی
- جلسه ۷: اندازهگیری فشار اسمزی و سیستم لنفاوی
- اندازه گیری فشار اسمزی کلوییدی پلاسما و اثر گیبس دونان
- مبادله حجم مایع بین دو سوی غشای مویرگی (تعادل استارلینگ)
- ضریب فیلتراسیون (Kf) و عوامل موثر بر فیلتراسیون
- عدم تعادل نیروها در غشای مویرگی
- مروری بر سه روش انتقال مواد از عرض مویرگ
- سیستم لنفاوی
- جلسه ۸: کنترل جریان خون: مکانیسمها و عوامل
- کنترل جریان خون
- تغییرات جریان خون در بافت ها و اندام ها
- بازه تغییرات جریان خون از استراحت تا فعالیت
- مکانیسمهای کنترل جریان خون: حاد و درازمدت
- تون عروقی
- انقباض عضله صاف عروق
- کنترل حاد جریان خون موضعی (ذاتی)
- تئوری های تنظیم جریان خونی موضعی
- مکانیسم های تأثیر گذاری مواد وازودیالتور
- خود تنظیمی جریان خون با تغییر فشار شریانی (تئوری متابولیک و میوژنیک)
- تنظیم جریان خون در رگ های بزرگ
- تنظیم دراز مدت جریان خون
- مکانیسم آنژیوژنز
- جریان جانبی یا گردش جانبی (نوعی تنظیم دراز مدت)
- دزدی کرونری؛ مثالی از اثر منفی گردش جانبی
- گردش جانبی و فیبروپالزی پشت عدسی
- جلسه ۹: کنترل عصبی و رفلکسهای فشار خون
- تنظیم عصبی جریان خون
- مراکز کنترل عصبی جریان خون
- نقش سیستم عصبی خودمختار در کنترل جریان خون
- انقباض نسبی رگ های خونی ناشی از تونوس تنگ کننده رگی سمپاتیکی
- اثر اپی نفرین و نوراپی نفرین بر فشار خون و ضربان قلب
- عمل بافری کردن فشار شریانی توسط بارورسپتورها
- نقاط کنترل عصبی وازوموتور
- اثر سمپاتیک بر غده فوق کلیه
- سیستم گشاد کننده رگی سمپاتیک و کنترل آن به وسیله سیستم عصبی مرکزی
- نقش سیستم عصبی برای کنترل سریع فشار شریانی
- مکانیسم های رفلکسی برای حفظ فشار شریانی طبیعی
- رفلکس های دهلیزی و شریان ریوی در تنظیم فشار و سایر فاکتور ها
- رفلکس حجمی
- پاسخ سیستم عصبی مرکزی به ایسکمی
- واکنش کوشینگ
- جنبه های ویژه کنترل عصبی فشار شریانی
- امواج فشار شریانی
- جریان خون عضله و فیزیولوژی گردش خون کرونر
- تخلیه عمومی سمپاتیک
- افزایش فشار شریانی ناشی از فعالیت عضالنی
- فیزیولوژی گردش خون کرونر
- جریان خون منقطع قلب
- کنترل جریان خون کرونر
- جلسه ۱۰: تنظیم درازمدت فشار خون و هیپرتانسیون
- نقش کلیهها در تنظیم دراز مدت فشار خون
- اساس دیورز فشاری و ناتریورز فشاری
- دو عامل تعیین کننده سطح فشار شریانی در بلند مدت
- ناتوانی افزایش مقاومت کل محیطی در افزایش بلندمدت فشار شریانی
- چگونه افزایش حجم مایع، فشار شریانی را باال می برد؟
- نقش نمک در افزایش فشار خون
- سیستم رنین-آنژیوتانسین
- سرعت عمل و شدت پاسخدهی سیستم رنین-آنژیوتانسین
- مکانیسم تأثیر آنژیوتانسین
- تحلیل کمی تغییرات فشار شریانی ناشی از آنژیوتانسین
- نقش و اثر سیستم رنین-آنژیوتانسین در حفظ فشار خون
- انواع هیپرتانسیون که آنژیوتانسین در آن نقش دارد
- سایر انواع هیپرتانسیون ناشی از همراهی اضافه حجم و انقباض عروقی
- حساسیت به نمک در هیپرتانسیون اسانشیل
- درمان هیپرتانسیون
- خلاصه دستگاه منسجم و چند منظوره تنظیم فشار شریانی
- برون ده قلبی، بازگشت وریدی و تنظیم آنها
- عوامل موثر بر عملکرد پمپی قلب
- اثر فشار خارجی وارد بر قلب، روی منحنی های برون ده قلبی
- منحنی های بازگشت وریدی
- فشار متوسط پرشدگی گردش سیستمیک و عوامل تغییر دهنده آن
- مقاومت در برابر بازگشت وریدی
قیمت: 175/500 تومان
کمپلیانس (compliance) و تنظیم فشار خون، از مباحث تکمیلی و حیاتی در این عرصه به شمار میروند. منحنیهای حجم-فشار و سختی عروق، در کنار پدیدهای مانند کمپلیانس تاخیری رگها (شل شدن ناشی از استرس)، چگونگی ذخیرهسازی خون و تعدیل فشار را نشان میدهند.
عوامل مؤثر بر فشار شریانی، از جمله انواع فشارهای شریانی و تنظیم فشار آئورت بر اساس حجم ورودی و خروجی، در این بخش بررسی میشوند. فشار نبض و عواملی نظیر حجم ضربهای، کمپلیانس و سن، چگونگی شکلگیری و تغییر آن را مشخص میکنند؛
همچنین انتقال موج نبض فشاری (pulse transmission) و تغییرات فشار شریانی محیطی، اطلاعاتی در مورد سلامت سیستم عروقی میدهند و حتی تغییرات فشار سیستولی و دیاستولی در گذر عمر و نحوه اندازهگیری فشار خون از جمله نکات کاربردی هستند.
مطالب مرتبط
- دانلود pdf فیزیولوژی اعصاب و غدد در 322 صفحه
سیستم وریدی و لنفاوی نیز بخشهای جداییناپذیری از فیزیولوژی گردش خون هستند. روشهای اندازهگیری و تغییرات فشار خون، به خصوص اثر فشار خون بر جریان خون که با مفهوم فشار بحرانی بسته شدن (critical closing pressure) و قانون لاپلاس توضیح داده میشود، حائز اهمیت است.
سیستم وریدی، با فشار دهلیز راست یا فشار وریدی مرکزی، و تأثیر فشار ثقل (هیدروستاتیک) بر آن، نقش مهمی در بازگشت خون به قلب دارد. مقاومت وریدی و فشار وریدی محیطی، انقباضات ریتمیک عضله اسکلتی و دریچههای وریدی که پمپ وریدی را تشکیل میدهند، همگی در تنظیم بازگشت وریدی و تخمین بالینی فشار وریدی و نقطه مبدأ اندازهگیری آن مؤثرند. نقش تنفس بر بازگشت وریدی و جمعبندی عوامل مؤثر بر فشار وریدی مرکزی (CVP) به همراه نقش طحال و وریدها به عنوان منبع ذخیره خون، تصویر کاملی از سیستم وریدی ارائه میدهد.
تبادل مواد در مویرگها به واسطه انواع شانتها، تراکم مویرگی (capillary density) و پدیده وازوموشن (vasomotion) که تنظیمکننده جریان خون مویرگی است، صورت میگیرد.
زمان عبور خون از مویرگها و ساختار دیواره آنها، مکانیسمهای تبادل مواد، از جمله قانون اول فیک، ضریب بازتابش (reflection coefficient) و تمایز میان تبادل محدود به جریان (flow limited) و محدود به انتشار (diffusion limited)، اساس این فرایندها را تشکیل میدهند. افزایش متابولیسم و تأثیر آن بر نرخ انتشار، فضای بین سلولی و مایع میانبافتی و عوامل حرکت مایع بین دو سوی غشای مویرگی، همه و همه به تعادل مایعات در بافتها کمک میکنند.
اندازهگیری فشار اسمزی کلوییدی پلاسما و اثر گیبس دونان (Gibbs Donnan effect) به همراه مبادله حجم مایع بین دو سوی غشای مویرگی که توسط تعادل استارلینگ (Starling equilibrium) توصیف میشود، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
ضریب فیلتراسیون (Kf) و عوامل مؤثر بر آن، به همراه بررسی عدم تعادل نیروها در غشای مویرگی و مروری بر سه روش انتقال مواد از عرض مویرگ، از جزئیات مهم این بخش هستند. سیستم لنفاوی نیز به عنوان مکملی برای سیستم گردش خون، مسئول جمعآوری مایع اضافی و بازگرداندن آن به خون است و در حفظ تعادل حجم مایعات بدن نقشی حیاتی دارد.
کنترل جریان خون در بافتها و اندامهای مختلف، از استراحت تا فعالیت، توسط مکانیسمهای حاد و درازمدت تنظیم میشود. تون عروقی و انقباض عضله صاف عروق، از عوامل کلیدی در این تنظیم هستند. کنترل حاد جریان خون موضعی که به صورت ذاتی عمل میکند، شامل تئوریهای تنظیم متابولیک و میوژنیک و مکانیسمهای تأثیرگذاری مواد گشادکننده عروق (وازودیالتور) است.
مثالهایی نظیر پرخونی واکنشی و پرخونی عملی، خودتنظیمی جریان خون با تغییر فشار شریانی، و نقش عوامل اندوتلیالی (endothelial factors) این پیچیدگی را نشان میدهند. تنظیم درازمدت جریان خون شامل مکانیسم رگزایی (angiogenesis) و جریان جانبی (collateral circulation) است که نمونههایی نظیر دزدی کرونر (coronary steal) و فیبروپلازی پشت عدسی، ابعاد مثبت و منفی آن را آشکار میسازند.
تنظیم عصبی جریان خون، با نقش کلیدی مراکز کنترل عصبی و سیستم عصبی خودمختار، به ویژه تونوس تنگکننده رگی سمپاتیکی، فشار خون را در وضعیت متعادل نگه میدارد. اثر اپینفرین و نوراپینفرین بر فشار خون و ضربان قلب، و عمل بافری کردن فشار شریانی توسط گیرندههای فشاری (baroreceptors)، از مکانیسمهای مهم در حفظ هموستاز هستند.
نقاط کنترل عصبی وازوموتور و اثر سمپاتیک بر غده فوق کلیه، به همراه سیستم گشادکننده رگی سمپاتیک که توسط سیستم عصبی مرکزی کنترل میشود، سرعت و دقت پاسخ سیستم را افزایش میدهند. مکانیسمهای رفلکسی، مانند رفلکسهای دهلیزی و شریان ریوی، رفلکس حجمی و پاسخ سیستم عصبی مرکزی به ایسکمی (ischemia) نظیر واکنش کوشینگ (Cushing reflex)، نقش حیاتی در حفظ فشار شریانی طبیعی دارند.
جنبههای ویژه کنترل عصبی فشار شریانی، از جمله امواج فشار شریانی، جریان خون عضله و گردش خون کرونر، تخلیه عمومی سمپاتیک و افزایش فشار شریانی ناشی از فعالیت عضلانی، جزئیات بیشتری از این تنظیم پیچیده را آشکار میکنند.
در نهایت، نقش کلیهها در تنظیم درازمدت فشار خون و مکانیسمهایی نظیر دیورز فشاری (pressure diuresis) و ناتریورز فشاری (pressure natriuresis) از اهمیت بالایی برخوردار است. این دو عامل تعیینکننده سطح فشار شریانی در بلندمدت هستند و ناتوانی افزایش مقاومت کل محیطی در افزایش بلندمدت فشار شریانی و چگونگی افزایش حجم مایع در بالا بردن فشار شریانی، به همراه نقش نمک در این فرایند، از مباحث کلیدی هستند.
تغییرات متوالی در عمل فیزیولوژی گردش خون در جریان پیدایش هیپرتانسیون (فشار خون بالا) ناشی از زیادی حجم مایع بدن، و سیستم رنین-آنژیوتانسین با سرعت عمل و شدت پاسخدهی بینظیر خود، در مکانیسم تأثیرگذاری و حفظ فشار خون نقش محوری دارند.
تحلیل کمی تغییرات فشار شریانی ناشی از آنژیوتانسین، انواع هیپرتانسیون که آنژیوتانسین در آن نقش دارد، و سایر انواع هیپرتانسیون ناشی از همراهی اضافه حجم و انقباض عروقی، به همراه حساسیت به نمک در هیپرتانسیون اسانشیل و روشهای درمان هیپرتانسیون، درک جامعی از این بیماری شایع ارائه میدهد.
جمعبندی دستگاه منسجم و چندمنظوره تنظیم فشار شریانی، برونده قلبی، بازگشت وریدی و عوامل مؤثر بر عملکرد پمپی قلب، اثر فشار خارجی وارد بر قلب، منحنیهای بازگشت وریدی، فشار متوسط پرشدگی گردش سیستمیک و مقاومت در برابر بازگشت وریدی، و آنالیز برونده قلبی و فشار دهلیز راست، همگی در یک نگاه کلی، عملکرد هماهنگ و حیاتی فیزیولوژی گردش خون را به تصویر میکشند.