دانلود pdf ساخت زبان فارسی کمیاب و عالی
مطالعه جامع ساخت زبان فارسی، یکی از مهمترین حوزههای زبانشناسی برای درک عمیق پیچیدگیها و ظرافتهای این زبان غنی به شمار میآید. اهداف این بررسی فراتر از یک توصیف ساده دستوری است و میکوشد تا موقعیت و جایگاه این درس را در میان رشتههای زبانشناسی مشخص کند.
این رویکرد، در ادامه به توصیف و تجویز در زبانشناسی میپردازد و نظریه عمومی زبان را به عنوان چارچوبی نظری برای تحلیل ارائه میدهد. در این میان، عیوب دستورهای موجود زبان فارسی به دقت واکاوی شده و رابطه پیچیده میان صورت و معنا در ساختارهای زبانی تبیین میگردد. چنین بنیاد نظری مستحکمی، زمینه را برای ورود به جزئیات ساختاری زبان فراهم میآورد و از یک تحلیل سطحی فراتر میرود.
در فصل دوم، نظریه زبانی مقوله و میزان، بنیادهای واجشناسی (Phonology) را مطرح میکند. در این بخش، ویژگیهای تمایزدهنده (واجی) و نقش مهم ویژگیهای آوایی در تمایز معنا بررسی میشود.
همچنین، به ویژگیهای تمایزدهنده در خط و دستگاه خط پرداخته شده تا جنبه صوری زبان و اهمیت بافت در فهم آن آشکار گردد و در نهایت، معنی صوری نیز توضیح داده میشود.
پس از بررسی مبانی واجی، نوبت به تحلیلهای مختلف در سطح جمله میرسد. در این مرحله، تحلیل آوایی جمله، تحلیل دستوری و واژگانی جمله، و نیز تحلیل معنایی و بافتی جمله به تفصیل مورد مطالعه قرار میگیرد. این سطوح تحلیلی مختلف، ابزارهایی جامع برای درک ساختار چندوجهی هر جمله در زبان فارسی فراهم میآورند.
نوع فایل: پی دی اف – 232 صفحه
فهرست مطالب:
- ساخت زبان فارسی (عنوان درس)
- فصل اول: دیباچه
- توصیف ساختمان دستوری زبان فارسی
- تعریف زبان
- زبان از دیدگاه زبانشناسان
- کارکرد زبان
- ساختمان زبان
- دستگاههای زبان
- چالشهای توصیف زبان فارسی
- توصیف و تجویز در زبانشناسی
- نظریه عمومی زبان
- عیوب دستورهای موجود زبان فارسی
- رابطه صورت و معنا
- فصل دوم: نظریه زبانی مقوله و میزان
- فونولوژی
- خصوصیات ممیز (واجی)
- نقش ویژگیهای آوایی در تمایز معنا
- خصوصیات ممیز در خط
- دستگاه خط
- جنبه صوری زبان
- بافت
- تحلیل آوایی جمله
- تحلیل دستوری و واژگانی جمله
- تحلیل معنایی و بافتی جمله
- معنی صوری
- فصل سوم: مقولات دستوری نظریه عمومی زبان
- محورهای زبان (زنجیری و انتخابی)
- محور زنجیری
- محور انتخابی
- مثال از محورهای زبان
- تحلیل واژکها در جمله
- تعریف واژک
- اختیار و اجبار در انتخاب واژک
- واجآرایی
- چهار مقوله نظریه مقوله و میزان
- تعریف واحد
- نتایج مربوط به واحدهای زبان
- سلسله مراتب واحدهای زبانی
- واحدهای زبانی از بزرگتر به کوچکتر
- مقیاس رتبهای (Rank Scale)
- تعریف طبقه
- مثال از طبقه (گروه اسمی، فعلی، حرف اضافهای)
- جایگاه گروه اسمی در بند
- تعریف دستگاه
- خصوصیات دستگاهها
- مثال از دستگاه (دستگاه عدد)
- تعریف میزان
- میزانهای دستوری
- میزان نمود
- میزان تحلیل
- واحد واژگون (مرتبه)
- روابط صوری در واژگان (ساختار جمله)
- محدودیتهای انتخاب واژهها
- همنشینی (Collocation)
- فصل چهارم: ساختمان جمله
- تعریف ساختمان جمله و انواع آن
- جمله هستهای
- تعریف بند و انواع آن
- میزان نمود طبقات بند
- تشخیص بندهای مقید و آزاد
- هستههای دوقلو و چندقلو
- تکرار (Recursion) – همپایه
- تکرار (Recursion) – ناهمپایه
- توالی وابستهها (ثابت و متغیر)
- خصوصیات وابستههای ثابت
- مثال از وابستههای متغیر
- انشعاب در تکرار همپایه
- لانه (Nesting)
- جمله خوشهای
- فصل پنجم: ساختمان بند
- تعریف ساختمان بند
- عناصر ساختمانی بند
- جایگاه عناصر ساختمانی بند
- مثال از ساختمان بند
- ملاکهای شناسایی مسندالیه و متمم
- فعل ترکیبی و اجزای آن
- انواع بند (مهین و کهین)
- فرمول بند مهین
- دستگاههای بند (پرسشی و متمم)
- دستگاه مطابقه (در بند)
- طبقات پرسشی و خبری بندها
- کلمات پرسشی
- وجه اخباری در بند پرسشی
- وجه التزامی در بند پرسشی
- وجه غیر شخصی در بند پرسشی
- طبقهبندی بندها بر اساس متمم
- بندهای یک متممی
- متممهای علامتدار ناشناخته
- مثالهای متمم (با و بدون مرجع)
- متممهای بیعلامت
- بندهای دو متممی (حالت اول)
- بندهای دو متممی (حالت دوم)
- بندهای دو متممی (حالت سوم)
- بندهای دو متممی (حالت چهارم)
- دستگاه مطابقه (تعریف و خصوصیات)
- هسته گروه اسمی (اسم)
- مطابقه برای اسامی بیجان و جاندار
- ریزطبقه جاندار (شخص)
- مسندالیه (ساده و ترکیبی)
- مثال از مسندالیه ساده
- مثال از مسندالیه ترکیبی (زنجیری)
- مثال از مسندالیه ترکیبی (عطف بیان)
- تعریف بند کهین
- انواع بند کهین (عنصر محذوف)
- انواع بند کهین (بدون عامل محذوف)
- مثال از بند کهین (انشعابی و محاورهای)
- مثال از بندهای کهین (نقش مس، م و د)
- فصل ششم: ساختمان گروه فعلی
- طبقه و عناصر ساختمانی گروه فعلی
- عنصر “ف” (فعل واژگانی)
- ساختمان کلمه فعل
- مثال از ساختمان کلمه فعل
- پیبند (انواع)
- طبقات واژکی ستاک حال و گذشته
- صیغههای فعل از ستاک گذشته
- صیغههای فعل از ستاک حال
- عامل سببی
- خلاصه عناصر ساختمانی گروه فعلی
- عنصر منفی ساز (ن)
- افعال ناقص (عنصر “ق”)
- ریزطبقه افعال ناقص
- فعل داشتن (معین)
- فعل خواستن (معین)
- عنصر غیرفعلی (غ)
- عنصر مجهولساز (ل)
- عنصر حالتساز (ح)
- دستگاههای گروه فعلی
- دستگاه خود ایستا و ناخود ایستا
- مثال از ریزطبقه مصدر
- مثال از ریزطبقه اسم مفعول
- افعال خود ایستا (غیر شخصی)
- افعال خود ایستا (شخصی)
- انشعابات وجه التزامی
- مثال از وجه التزامی
- انشعابات وجه اخباری
- گذشته غیراستمراری
- گذشته استمراری
- انشعابات حال یا مضارع
- مضارع استمراری
- مضارع غیراستمراری
- دستگاههای دوم و سوم گروه فعلی
- فصل هفتم: ساختمان گروه اسمی
- تعریف ساختمان گروه اسمی و عناصر آن
- تشخیص عناصر گروه اسمی (نقش اضافه و هسته)
- وابستههای پیشرو گروه اسمی
- طبقات وابستههای پیشرو گروه اسمی
- طبقات ش3 و ش4 (عدد و افراد)
- وابستههای پیرو گروه اسمی
- عناصر ساختمانی ر1، ر2، ر3 (وابستههای پیرو)
- مثال از وابستههای پیرو
- ریزطبقات عنصر ر3
- عنصر “را” (ر4)
- عنصر ر5 (جمله، بند، گروه قیدی واژگون)
- انتخابها در جایگاه ر5
- تتابع اضافات
- هسته (س) گروه اسمی
- دستگاههای گروه اسمی (عدد، شخص، شناختگی)
- دستگاه شناختگی (معرفه، نکره، جنس)
- تکرار همپایه در گروه اسمی
- فصل هشتم: ساختمان گروه قیدی و فصل نهم: ساختمان کلمه
- تعریف ساختمان گروه قیدی
- طبقهبندی گروههای قیدی
- گروههای قیدی بدون علامت صوری
- گروههای قیدی با علامت صوری
- ساختمان گروه قیدی با حرف اضافه
- مثال از ساختمان گروه قیدی با حرف اضافه
- مثالهای دیگر از گروههای قیدی با حرف اضافه
- انواع حروف اضافه
- گروههای قیدی ناگسیخته
- گروههای قیدی گسیخته
- گروههای اسمی در جایگاه ادات
- تعریف ساختمان کلمه و عناصر آن
- فرمول ساختمانی کلمه و مثالها
قیمت: 135/500 تومان
فصل سوم این نظریه، مقولات دستوری نظریه عمومی زبان را مطرح میکند و به محورهای زبان، شامل محور زنجیری و محور انتخابی، میپردازد و با ارائه مثالهایی عینی، این دو محور را روشن میسازد. در ادامه، تحلیل واژکها در جمله، تعریف واژک، و مفاهیم اختیار و اجبار در انتخاب واژک، همراه با واجآرایی، از مباحث اصلی این بخش هستند که به درک عمیقتر از واحدهای معنایی و صوری زبان کمک میکنند.
مطالب مرتبط
- دانلود pdf نظم فارسی (رودکی و منوچهری) در 133 صفحه
در ادامه مباحث مربوط به نظریه مقوله و میزان، چهار مقوله اصلی آن معرفی شده و تعریف واحد به همراه نتایج مربوط به واحدهای زبان ارائه میگردد. سلسله مراتب واحدهای زبانی از بزرگتر به کوچکتر، از جمله مباحث مهمی است که با معرفی مقیاس رتبهای (Rank Scale)، به سازماندهی ساختارهای زبانی کمک شایانی میکند.
در همین فصل، تعریف طبقه و مثالهایی از آن، مانند گروه اسمی، فعلی و حرف اضافهای، ارائه میشود و جایگاه گروه اسمی در بند مشخص میگردد. سپس، تعریف دستگاه و ویژگیهای آن، به همراه مثالی از دستگاه عدد، مورد بررسی قرار میگیرد.
همچنین، تعریف میزان و انواع میزانهای دستوری از جمله میزان نمود و میزان تحلیل، و مفهوم واحد واژگون (مرتبه) تبیین میشود. روابط صوری در واژگان (ساختار جمله)، محدودیتهای انتخاب واژهها و مفهوم همنشینی (Collocation) نیز از جمله موضوعات کلیدی این بخش به شمار میآیند که به انسجام ساخت زبان فارسی میافزایند.
فصل چهارم به ساختمان جمله اختصاص دارد که با تعریف ساختمان جمله و انواع آن آغاز میشود. در این بخش، مفهوم جمله هستهای و تعریف بند و انواع آن، از جمله میزان نمود طبقات بند، به دقت بررسی میگردد. همچنین، روشهای تشخیص بندهای مقید و آزاد، و مفهوم هستههای دوقلو و چندقلو، جزئیات ساختاری جملات را روشن میسازند.
ادامه این فصل به پدیدههای پیچیدهتر ساختاری میپردازد. تکرار (Recursion) در حالتهای همپایه و ناهمپایه، توالی وابستهها (ثابت و متغیر) همراه با ویژگیهای وابستههای ثابت و مثالهایی از وابستههای متغیر، به درک عمیقتری از پیوستگیهای جملهای کمک میکند. انشعاب در تکرار همپایه، پدیده لانهگزینی (Nesting) و ساختار جمله خوشهای، ابعاد مختلف ترکیب جملات را نمایان میسازند.
فصل پنجم، به ساختمان بند اختصاص یافته و عناصر ساختمانی بند، جایگاه آنها، و مثالهایی از ساختمان بند را شامل میشود. ملاکهای شناسایی مسندالیه و متمم، فعل ترکیبی و اجزای آن، و انواع بند (مهین و کهین) همراه با فرمول بند مهین، از مباحث محوری این بخش هستند.
دستگاههای بند (پرسشی و متمم) و دستگاه مطابقه (در بند)، و نیز طبقات پرسشی و خبری بندها، کلمات پرسشی، و وجوه اخباری، التزامی و غیر شخصی در بند پرسشی، به تشریح دقیق ساختار بند در ساخت زبان فارسی میپردازند.
در ادامه تحلیل بند، طبقهبندی بندها بر اساس متمم صورت میگیرد که شامل بندهای یک متممی، متممهای علامتدار ناشناخته، مثالهای متمم (با و بدون مرجع)، متممهای بیعلامت، و بندهای دو متممی (با چهار حالت مختلف) است.
دستگاه مطابقه (تعریف و ویژگیها)، هسته گروه اسمی (اسم)، مطابقه برای اسامی بیجان و جاندار، ریزطبقه جاندار (شخص)، مسندالیه (ساده و ترکیبی) و مثالهایی از آن، تعریف بند کهین، انواع بند کهین (عنصر محذوف و بدون عامل محذوف) و مثالهایی از آن، از جمله مباحث مهمی هستند که جزئیات ساختاری بند را تکمیل میکنند.
فصل ششم به ساختمان گروه فعلی اختصاص دارد و به طبقه و عناصر ساختمانی این گروه میپردازد. عنصر “ف” (فعل واژگانی)، ساختمان کلمه فعل و مثالهایی از آن، پیبند (انواع)، طبقات واژکی ستاک حال و گذشته، صیغههای فعل از ستاک گذشته و حال، و عامل سببی مورد بررسی قرار میگیرند.
خلاصه عناصر ساختمانی گروه فعلی، عناصر منفیساز (ن)، افعال ناقص (عنصر “ق”) و ریزطبقه آنها، فعل داشتن/خواستن (معین)، عنصر غیرفعلی (غ)، عنصر مجهولساز (ل)، و عنصر حالتساز (ح) از دیگر بخشهای این فصل هستند.
دستگاههای گروه فعلی، دستگاه خود ایستا و ناخود ایستا، مثالهایی از ریزطبقه مصدر و اسم مفعول، افعال خود ایستا (غیر شخصی و شخصی)، انشعابات وجه التزامی و اخباری، گذشته غیر استمراری و استمراری، انشعابات حال یا مضارع، مضارع استمراری و غیر استمراری، و دستگاههای دوم و سوم گروه فعلی، همگی به فهم عمیق فعل در زبان فارسی یاری میرسانند.
در نهایت، فصول هفتم، هشتم و نهم به ترتیب به ساختمان گروه اسمی، گروه قیدی و ساختمان کلمه میپردازند. در گروه اسمی، تعریف، عناصر، تشخیص نقش اضافه و هسته، وابستههای پیشرو و پیرو، طبقات وابستههای پیشرو (ش۳ و ش۴)، عناصر ساختمانی ر۱، ر۲، ر۳ (وابستههای پیرو)، مثالها، ریزطبقات عنصر ر۳، عنصر “را” (ر۴)، عنصر ر۵ (جمله، بند، گروه قیدی واژگون) و انتخابها در جایگاه آن، تتابع اضافات، هسته (س) گروه اسمی، دستگاههای گروه اسمی (عدد، شخص، شناختگی) و دستگاه شناختگی (معرفه، نکره، جنس)، و تکرار همپایه در گروه اسمی بررسی میشوند.
در بخش گروههای قیدی، تعریف، طبقهبندی (بدون/با علامت صوری)، ساختمان گروه قیدی با حرف اضافه و مثالها، انواع حروف اضافه، گروههای قیدی ناگسیخته و گسیخته، و گروههای اسمی در جایگاه ادات توضیح داده میشوند.
نهایتاً، ساختمان کلمه با تعریف، عناصر و فرمول ساختمانی آن به همراه مثالها، جمعبندی نهایی را در زمینه ساخت زبان فارسی ارائه میدهد و یک دیدگاه جامع و یکپارچه از ساختار این زبان را به دست میدهد.