دانلود pdf تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها کمیاب و عالی
مطالعه جامع تجزیه و تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها به مثابه سنگ بنای درک و بهبود عملکرد سازمانها، رویکردی حیاتی است که در این مجموعه مطالب به تفصیل مورد بررسی قرار میگیرد.
در فصل نخست، به مفهوم بنیادین سیستم و نگرش سیستمی میپردازیم. سیستم به عنوان مجموعهای از اجزای مرتبط و متداخل که برای دستیابی به هدفی مشترک با یکدیگر همکاری میکنند، تعریف میشود. سه خصلت اساسی سیستمها، ترکیب، ارتباط بین اجزا و محیط، عناصر کلیدی در فهم ساختار آنها هستند.
در ادامه، طبقهبندی سیستمها، به ویژه تفاوت میان سیستمهای باز و بسته و مفهوم آنتروپی (درونآشفتگی) و انواع آن، برای درک پویایی سیستمها مطرح میشود. خواص سیستمهای باز، مانند کلیت و جامعیت وجودی، سلسله مراتب (از دیدگاه بولدینگ)، همبستگی و تناسب بین اجزا، گردش دایرهای، خاصیت تولید مثل، همپایانی، گرایش به فنا، گرایش به تکامل و گرایش به تعادل یا خودنگهداری پویا، ابعاد گستردهای از رفتار سیستمی را آشکار میسازند که همگی در بستر نظریه عمومی سیستمها و نگرش سیستمی قابل تحلیل هستند.
فصل دوم تمرکز خود را بر تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها قرار میدهد. این بخش با تعریف دقیق تجزیه و تحلیل سیستمها، مفهوم سیستم در یک سازمان، روش و شیوه و نیز ارتباط تنگاتنگ میان سیستم، روش و شیوه آغاز میشود.
نقش حیاتی تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها در کمک به مدیران برای تصمیمگیریهای آگاهانه و اثربخش، وظایف اصلی واحد تجزیه و تحلیل سیستمها، و فواید عمده تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها به تفصیل مورد بحث قرار میگیرد.
همچنین، ویژگیهای کلیدی یک تحلیلگر سیستم و فرمول لهرر در زمینه اهمیت عامل انسانی، اهمیت فاکتورهای انسانی را در این فرآیند گوشزد میکند که همگی در چرخه تجزیه و تحلیل تکمیل میشوند.
مراحل تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها، که در فصل سوم به آن پرداخته میشود، از اهمیت ویژهای برخوردار است. این فرآیند بر اساس یک روش علمی تعریف میشود که خود شامل گامهایی مشخص است. تشریح مراحل تجزیه و تحلیل سیستم، از جمله ایجاد فرضیه و جمعآوری اطلاعات، پایههای این رویکرد را تشکیل میدهد.
برای گردآوری اطلاعات، روشهای متنوعی مانند استفاده از منابع کتابخانهای، اسناد و مدارک و بایگانیها، جداول و نمودارهای سازمانی، مشاهده (مستقیم و غیرمستقیم با رعایت ملاحظات خاص)، پرسشنامه (با انواع و ملاحظات تنظیم آن)، و مصاحبه (با انواع و نکات مهمی که باید در آن رعایت شود) معرفی میگردند.
نوع فایل: پی دی اف – 264 صفحه
فهرست مطالب:
- تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها
- فصل اول: سیستم و نگرش سیستمی
- اهداف کلی فصل اول
- هدفهای رفتاری فصل اول
- سیستم چیست ؟
- سه خصلت اساسی سیستم ها
- ترکیب سیستم
- ارتباط بین اجزاء سیستم
- محیط سیستم
- طبقه بندی سیستم ها
- سیستم های باز و بسته
- آنتروپی
- انواع آنتروپی
- خواص سیستم های باز
- کلیت و جامعیت وجودی
- سلسله مراتب
- سلسله مراتب سیستم ها از دیدگاه بولدینگ
- همبستگی بین اجزاء
- تناسب بین اجزاء
- گردش دایره وار
- خاصیت تولید مثل
- همپایانی
- گرایش به فنا
- گرایش به تکامل
- گرایش به تعادل یا خود نگهداری پویا
- نظریه عمومی سیستم ها
- نگرش سیستمی
- فصل دوم: تجزیه و تحلیل سیستم
- اهداف کلی فصل دوم
- هدفهای رفتاری فصل دوم
- تعریف تجزیه و تحلیل سیستمها
- تعریف سیستم در یک سازمان
- تعریف روش
- تعریف شیوه
- ارتباط بین سیستم، روش و شیوه
- نقش تجزیه و تحلیل سیستمها در کمک به مدیران
- برخی از وظایف واحد تجزیه و تحلیل سیستم ها
- اهم فواید تجزیه و تحلیل سیستمها و روشها
- برخی از ویژگیهای یک تحلیل گر سیستم
- فرمول لهرر در زمینه اهمیت عامل انسانی
- سیکل تجزیه و تحلیل
- فصل سوم: مراحل تجزیه و تحلیل سیستمها
- آشنایی با مراحل تجزیه و تحلیل سیستم ها
- هدفهای رفتاری فصل سوم
- مراحل تجزیه و تحلیل سیستمها
- تعریف روش علمی
- مراحل روش علمی
- تشریح مراحل تجزیه و تحلیل سیستم
- مرحله دوم : ایجاد فرضیه
- مرحله سوم : جمع آوری اطلاعات
- روشهای گردآوری اطلاعات
- کتابخانه
- استفاده از اسناد و مدارک و بایگانی ها
- جداول و نمودارهای سازمانی
- مشاهده
- مشاهده مستقیم
- مشاهده غیر مستقیم
- ملاحظاتی که بایستی در مشاهده رعایت کرد
- پرسشنامه
- انواع پرسشنامه
- ملاحظاتی که بایستی در تنظیم پرسشنامه رعایت نمود
- مصاحبه
- انواع مصاحبه
- مهمترین نکاتی که در مصاحبه بایستی رعایت شود
- مرحله چهارم : طبقه بندی اطلاعات
- روشهای طبقه بندی اطلاعات
- جدول
- نمودار
- محاسن نمودارها
- برخی از مهمترین انواع نمودارها
- نمودار خطی
- نمودار میله ای یا ستونی
- نمودار دایره ای
- نمودار فضایی
- نمودار سازمانی
- مرحله پنجم : تجزیه و تحلیل اطلاعات
- طرق اثبات منطقی در تجزیه و تحلیل اطلاعات
- قانون توافق مثبت
- قانون توافق منفی
- متد ترکیبی با تغییرات ملازم
- روش همبستگی در تجزیه و تحلیل اطلاعات
- انواع همبستگی
- همبستگی خطی و مستقیم
- همبستگی خطی و معکوس
- همبستگی غیر خطی و منحنی شکل
- مرحله ششم : نتیجه گیری و ارائه راه حل
- نحوه ارائه راه حل
- نکاتی که در زمینه ارائه راه حل باید رعایت گردند
- مرحله هفتم : تهیه و تنظیم گزارش
- مرحله هشتم : اجرا
- مهمترین نکاتی که بایستی در مرحله اجرا انجام پذیرد
- مرحله نهم : آزمایش طرح جدید
- مرحله دهم : استقرار طرح جدید
- روشهای استقرار طرح
- روش موازی یا همزمان
- روش تدریجی یا مرحله ای
- روش یکباره
- روش اجرای آزمایشی
- مرحله یازدهم : ارزیابی عملکرد
- برخی از سوالاتی که در مرحله ارزیابی عملکرد قابل طرح هستند
- فصل چهارم: اصول و مفاهیم سازماندهی
- هدفهای کلی فصل چهارم
- هدفهای رفتاری فصل چهارم
- اصول و مفاهیم سازمانی
- ساختار کلی سازمان از دیدگاه هنری مینتزبرگ
- شمای کلی دیدگاه مینتزبرگ
- مبانی سازماندهی
- سازمان بر مبنای تعداد
- سازمان بر مبنای وظیفه (هدف)
- سازمان بر مبنای نوع عملیات (تخصص)
- سازمان بر مبنای مشتری (ارباب رجوع)
- سازمان بر مبنای نوع محصول (تولید)
- سازمان بر مبنای پروژه
- سازمان ماتریسی
- سازمان با ساخت آزاد یا ادهوکراسی
- سازمان با گروههای متداخل یا سازمان حلقوی
- ساخت سازمانی مدور (ماجولار)
- ساختارهای ترکیبی
- تنظیم نمودار سازمانی
- روش تحلیلی در تهیه نمودار سازمانی
- روش تلفیقی در تهیه نمودار سازمانی
- روش ترکیبی در تهیه نمودار سازمانی
- مهمترین نکاتی که در تهیه نمودار سازمانی باید به آن توجه کرد
- فصل پنجم: فنون تجزیه و تحلیل سیستم ها
- آشنایی با فنون مختلف تجزیه و تحلیل سیستم ها
- هدفهای رفتاری فصل پنجم
- ابزارها و فنون تجزیه و تحلیل سیستم ها
- جدول تقسیم کار
- مزایای جدول تقسیم کار
- محدودیتهای جدول تقسیم کار
- مقدمات لازم برای تهیه جدول تقسیم کار
- مراحل تهیه جدول تقسیم کار
- مرحله اول: انتخاب واحد بررسی
- رابطه هدف، فعالیت و وظیفه در جدول تقسیم کار
- مرحله دوم: تهیه لیست وظایف کارکنان
- نمونه ای از لیست وظایف انفرادی کارکنان
- مرحله سوم: تهیه لیست فعالیتهای واحد
- نمونه ای از لیست فعالیت های واحد
- مرحله چهارم: تهیه جدول تقسیم کار برای وضع موجود
- مرحله پنجم: تجزیه و تحلیل جدول تقسیم کار
- مرحله ششم: تهیه جدول پیشنهادی تقسیم کار
- نمونه ای از جدول تقسیم کار
- فصل ششم: بررسی جریان کار
- آشنایی با بررسی جریان کار
- هدفهای رفتاری فصل ششم
- تعریف نمودار جریان کار
- علائم نمودار جریان کار
- عمل یا اقدام
- بازرسی یا کنترل
- تصمیم گیری
- انبار یا بایگانی
- تأخیر یا انتظار غیر موجه
- حرکت یا ارسال (جابجایی)
- ترکیبی از علائم
- انواع نمودار جریان کار
- نمودار عمودی یا یک ستونه
- نمونه ای از نمودار جریان کار عمودی یا یک ستونه
- نمودار جریان کار افقی یا چند ستونه
- نمونه ای از نمودار افقی یا چند ستونه
- مراحل بررسی نمودار جریان کار
- مرحله اول: تعیین کار مورد نظر
- مرحله دوم: تعیین مراحل کار
- مرحله سوم: ترسیم نمودار جریان کار در وضع موجود
- مرحله چهارم: تجزیه و تحلیل نمودار
- مرحله ششم: تنظیم نمودار پیشنهادی
- فصل هفتم: بررسی و کنترل فرمها
- آشنایی با نحوه بررسی و کنترل فرمها
- هدفهای رفتاری
- تعریف فرم
- انواع فرم
- انواع فرم بر حسب قلمرو استفاده
- انواع فرم بر حسب کار و وظیفه
- هدف از بررسی و کنترل فرم
- مراحل بررسی و کنترل فرم
- بررسی فرمهای موجود
- تجزیه و تحلیل فرمهای موجود
- تهیه طرح پیشنهادی برای فرمهای مورد نیاز
- فصل هشتم: بررسی جا و مکان
- هدفهای کلی فصل هشتم
- هدفهای رفتاری فصل هشتم
- تعریف بررسی جا و مکان
- هدف از بررسی جا و مکان
- برخی از اصول و معیارهای بررسی و تخصیص جا و مکان
- اشکال طراحی مسیر کار
- مراحل بررسی جا و مکان
- فصل نهم: سیستم ها و روشهای بایگانی
- هدفهای کلی فصل نهم
- هدفهای رفتاری فصل نهم
- تعریف بایگانی
- وظیفه بایگانی
- تعریف سند
- تعریف پرونده
- تعریف آرشیو
- انواع سیستم بایگانی
- اصول بایگانی
- اصل آسان بودن
- اصل قابلیت اجرا
- اصل قابلیت انعطاف
- اصل دقت و سرعت
- اصل افراد با صلاحیت
- اصل نظم اصولی و منطقی
- روشهای تنظیم اسناد
- مراحل بررسی سیستم بایگانی
- فصل دهم: بررسی تکنیکهای کمی
- هدفهای رفتاری فصل دهم
- روشهای برنامه ریزی شبکه ای
- روش ارزیابی و بازنگری برنامه (PERT)
- علائم مورد استفاده در پرت
- رویداد یا واقعه
- فعالیت
- فعالیت عاریه یا فعالیت زمان صفر
- مراحل روش پرت
- نمونه ای از شبکه ترسیم شده
- سوالاتی که بایستی برای ترسیم شبکه به آنها پاسخ داد
- گامهای تحلیل زمانی شبکه
- تخمین زمان هر فعالیت
- سه زمان برآورد شده در پرت
- برآورد خوشبینانه
- برآورد بد بینانه
- برآورد زمان محتمل
- تعیین زمان انتظار برای هر فعالیت
- تعیین کمترین زمان برای هر رویداد (TE)
- فرمول محاسبه TE
- تعیین بیشترین زمان مجاز TL
- فرمول محاسبه بیشترین زمان مجاز TL
- تعیین زمان آزاد (S)
- فرمول محاسبه زمان آزاد (S)
- تعیین مسیر بحرانی
- تعیین واریانس و احتمال خاتمه پروژه
- روش مسیر بحرانی (CPM)
- تفاوتهای روش سی پی ام و پرت
- مراحل روش CPM
- روش ترسیم پیش نیازها (PDM)
- جدول زمانبندی فعالیتها در PDM
- فصل یازدهم: کار سنجی
- هدفهای کلی فصل یازدهم
- هدفهای رفتاری فصل یازدهم
- تعریف کارسنجی
- برخی از فوائد کار سنجی
- اصول کار سنجی
- پیش نیازهای کار سنجی
- فن بررسی حرکات
- مقاصد اساسی فن بررسی حرکات
- مراحل بررسی حرکات
- برخی از روشهای کار سنجی
- روش استفاده از سوابق گذشته
- مراحل روش استفاده از سوابق گذشته
- روش گزارش گیری
- مراحل روش گزارش گیری
- روش نمونه گیری
- مراحل روش نمونه گیری
- روش عناصر از پیش تعیین شده
- مراحل روش عناصر از پیش تعیین شده
- روش زمان سنجی
- مراحل روش زمان سنجی
- ادامه مراحل کار سنجی
- مراحل ایجاد و گسترش سیستم های اطلاعاتی
- چرخه زیست سیستم
- عوامل پنجگانه امکان پذیری یک سیستم
قیمت: 155/500 تومان
پس از گردآوری اطلاعات، نوبت به مرحله طبقه بندی آنها میرسد. این مرحله با استفاده از روشهایی چون جداول و نمودارها صورت میگیرد. نمودارها به دلیل محاسن فراوانشان، از جمله شفافسازی و خلاصهسازی دادهها، در انواع مختلفی نظیر نمودار خطی، میلهای یا ستونی، دایرهای، فضایی و سازمانی به کار میروند.
مرحله پنجم، یعنی تجزیه و تحلیل اطلاعات، نیازمند طرق اثبات منطقی مانند قانون توافق مثبت، قانون توافق منفی و روش ترکیبی با تغییرات ملازم است. همچنین، روش همبستگی در تجزیه و تحلیل اطلاعات، شامل انواع همبستگی خطی و مستقیم، خطی و معکوس، و غیرخطی و منحنی شکل، به درک روابط میان متغیرها کمک میکند.
مطالب مرتبط
پس از تحلیل دادهها، مرحله ششم، یعنی نتیجهگیری و ارائه راهحل، اهمیت پیدا میکند که نیازمند نحوه ارائه صحیح و رعایت نکاتی کلیدی در این زمینه است. مرحله هفتم به تهیه و تنظیم گزارش اختصاص دارد تا یافتهها و راهحلها به شیوهای مدون و قابل فهم ارائه شوند.
سپس، مرحله هشتم، اجرا، شامل مهمترین نکاتی است که باید در این فاز انجام پذیرد. مراحل نهم و دهم، آزمایش طرح جدید و استقرار طرح جدید را در بر میگیرد که روشهای استقرار شامل روش موازی یا همزمان، تدریجی یا مرحلهای، یکباره و اجرای آزمایشی هستند. سرانجام، مرحله یازدهم به ارزیابی عملکرد اختصاص دارد که با طرح سوالاتی مشخص، میزان موفقیت و کارایی طرح جدید را میسنجد.
فصل چهارم به اصول و مفاهیم سازماندهی میپردازد که در فرآیند تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم ها نقش کلیدی ایفا میکند. در این بخش، ساختار کلی سازمان از دیدگاه هنری مینتزبرگ و شمای کلی دیدگاه او مورد بررسی قرار میگیرد.
مبانی مختلف سازماندهی، از جمله سازمان بر مبنای تعداد، وظیفه (هدف)، نوع عملیات (تخصص)، مشتری (ارباب رجوع)، نوع محصول (تولید)، پروژه، ماتریسی، ساخت آزاد یا ادهوکراسی، گروههای متداخل یا سازمان حلقوی، ساخت سازمانی مدور (ماژولار) و ساختارهای ترکیبی، معرفی میشوند. تنظیم نمودار سازمانی و روشهای تحلیلی، تلفیقی و ترکیبی در تهیه آن، به همراه نکات مهمی که باید در این زمینه رعایت شود، به طور جامع ارائه میگردد.
فنون تجزیه و تحلیل سیستمها، که در فصل پنجم مطرح میشود، ابزارها و تکنیکهای عملیاتی را برای بهبود سیستمها ارائه میدهد. در این راستا، جدول تقسیم کار به عنوان یکی از مهمترین فنون معرفی میشود.
این جدول مزایا و محدودیتهای خاص خود را دارد و مراحل تهیه آن شامل انتخاب واحد بررسی، تهیه لیست وظایف کارکنان، تهیه لیست فعالیتهای واحد، تهیه جدول تقسیم کار برای وضع موجود، تجزیه و تحلیل جدول تقسیم کار، و در نهایت، تهیه جدول پیشنهادی تقسیم کار است که به بهینهسازی توزیع وظایف و افزایش بهرهوری کمک میکند.
بررسی جریان کار در فصل ششم، ابزاری قدرتمند برای فهم و بهبود فرآیندهای عملیاتی است. تعریف نمودار جریان کار و علائم استاندارد آن شامل عمل یا اقدام، بازرسی یا کنترل، تصمیمگیری، انبار یا بایگانی، تأخیر یا انتظار غیرموجه، حرکت یا ارسال (جابجایی) و ترکیبی از علائم، به تفصیل بیان میشود.
انواع نمودار جریان کار، شامل نمودار عمودی یا یکستونه و نمودار افقی یا چندستونه، برای ترسیم و تحلیل فرآیندها به کار میروند. مراحل بررسی نمودار جریان کار شامل تعیین کار مورد نظر، تعیین مراحل کار، ترسیم نمودار جریان کار در وضع موجود، تجزیه و تحلیل نمودار و تنظیم نمودار پیشنهادی است.
فصل هفتم به بررسی و کنترل فرمها اختصاص دارد که نقش مهمی در جمعآوری و انتقال اطلاعات دارند. تعریف فرم و انواع آن بر حسب قلمرو استفاده و کار و وظیفه ارائه میشود. هدف اصلی از بررسی و کنترل فرم، افزایش کارایی و دقت در ثبت اطلاعات است. مراحل بررسی و کنترل فرم شامل بررسی فرمهای موجود، تجزیه و تحلیل فرمهای موجود و تهیه طرح پیشنهادی برای فرمهای مورد نیاز است تا از اتلاف منابع جلوگیری شود و اطلاعات به شکلی بهینه مدیریت گردند.
بررسی جا و مکان، موضوع فصل هشتم، به تعریف و اهمیت این موضوع در بهبود کارایی فیزیکی سازمان میپردازد. هدف از بررسی جا و مکان و برخی از اصول و معیارهای تخصیص بهینه فضا، در این بخش توضیح داده میشود. اشکال مختلف طراحی مسیر کار و مراحل انجام این بررسی نیز ارائه میگردد تا از جریان منطقی کار و کاهش اتلاف وقت و انرژی اطمینان حاصل شود.
سیستمها و روشهای بایگانی در فصل نهم، چگونگی مدیریت اسناد و اطلاعات را مورد بحث قرار میدهد. تعریف بایگانی، وظیفه آن، مفهوم سند، پرونده و آرشیو، انواع سیستمهای بایگانی و اصول مهم بایگانی از جمله اصل آسان بودن، قابلیت اجرا، قابلیت انعطاف، دقت و سرعت، افراد با صلاحیت و نظم اصولی و منطقی، همگی برای ایجاد یک سیستم بایگانی کارآمد ضروری هستند. روشهای تنظیم اسناد و مراحل بررسی سیستم بایگانی نیز به منظور بهینهسازی دسترسی و نگهداری اطلاعات ارائه میشوند.
فصل دهم به بررسی تکنیکهای کمی میپردازد که ابزارهایی تحلیلی برای برنامهریزی و کنترل پروژهها ارائه میدهند. روشهای برنامهریزی شبکهای، از جمله روش ارزیابی و بازنگری برنامه (PERT) و روش مسیر بحرانی (CPM) معرفی میشوند.
در روش پرت، علائم مورد استفاده (رویداد، فعالیت، فعالیت عاریه یا فعالیت زمان صفر)، مراحل آن، نحوه ترسیم شبکه، سوالات مربوط به ترسیم شبکه، گامهای تحلیل زمانی شبکه، تخمین زمان هر فعالیت (برآورد خوشبینانه، بدبینانه، محتمل)، تعیین زمان انتظار، کمترین زمان برای هر رویداد (TE)، بیشترین زمان مجاز (TL)، زمان آزاد (S) و تعیین مسیر بحرانی و واریانس برای پیشبینی احتمال خاتمه پروژه، به تفصیل توضیح داده میشوند. تفاوتهای روش سیپیام و پرت و مراحل روش سیپیام، به همراه روش ترسیم پیشنیازها (PDM) و جدول زمانبندی فعالیتها در PDM، بخشهای پایانی این فصل را تشکیل میدهند.
در نهایت، فصل یازدهم به کارسنجی میپردازد که فرآیندی برای تعیین زمان استاندارد انجام یک کار است. تعریف کارسنجی، فواید، اصول و پیشنیازهای آن، به همراه فن بررسی حرکات و مقاصد و مراحل اساسی آن، در این بخش ارائه میگردد.
روشهای مختلف کارسنجی شامل روش استفاده از سوابق گذشته، روش گزارشگیری، روش نمونهگیری، روش عناصر از پیش تعیین شده و روش زمانسنجی، به همراه مراحل هر یک، به منظور بهینهسازی فرآیندهای کاری تشریح میشوند.
در پایان، مبحث مراحل ایجاد و گسترش سیستمهای اطلاعاتی، از جمله چرخه زیست سیستم و عوامل پنجگانه امکانپذیری یک سیستم، دورنمایی از کل این فرآیند پیچیده و کاربردی را ارائه میدهد که برای مهندسی و مدیریت سیستمهای نوین ضروری است.