دانلود pdf برنامه ریزی آموزشی و درسی کمیاب و عالی
پرداختن به برنامه ریزی آموزشی و درسی، امری حیاتی در هر نظام تربیتی است که نیازمند درکی عمیق از ماهیت آموزش و چالشهای پیش روی آن است. در مقدمه این مبحث، نخست به معرفی و طرح مسائل اصلی پرداخته میشود؛ جایی که موضوع آموزش یا محتوا، آموختنیها و ماهیت عقلانی دروس، اعم از دروس علمی و حرفهای یا دروس رشد و جهتگیری شخصی، کانون توجه قرار میگیرد. برنامهریزی درسی به عنوان یک مسئله چندوجهی، با ابعاد اقتصادی و ارزشها گره خورده است و تصمیمگیری درباره تخصیص دروس، تحت تاثیر مستقیم نظام ارزشهای جامعه قرار دارد.
نظام ارزشها نقشی کلیدی در ترسیم چارچوب برنامهریزی درسی ایفا میکند و از این رو، نقش فلسفه در آموزش و پرورش و بررسی مسائل اساسی این حوزه اجتناب ناپذیر است.
در این راستا، سوالاتی بنیادین مطرح میشود که چه کسی، چگونه و با استفاده از چه منابعی باید برنامههای درسی را تدوین کند و کدام منابع برای تعیین برنامهها قابل دفاع هستند. همچنین، نیاز به برنامهریزی جامع که تفاوتهای فردی را پوشش دهد و تمایز میان آموزش عمومی و تخصصی، از دغدغههای اصلی در این حوزه محسوب میشود.
فصل اول به مفاهیم و نظریات برنامه ریزی آموزشی و درسی میپردازد و مفهوم برنامهریزی را به عنوان یک فراگردی مداوم معرفی میکند که شامل تعریف و مشخص کردن هدفها، پیشبینی و اجرای سیاستها است.
برنامهریزی در این دیدگاه، فراتر از یک طرح ساده، به مثابه یک نظام جامع (سیستم) در نظر گرفته میشود که هدف اصلی آن، تحقق مقاصد آموزش و پرورش است. این نظام، با تحلیل عناصر و ارتباطات، به رشتههای معرفتی و فنون تحقیق متکی است و از فنون برنامهریزی و محاسبات بهره میگیرد.
برنامه ریزی آموزشی و درسی از دیدگاه سیستمی، هسته مرکزی آموزش و پرورش را تشکیل میدهد و برای ارزیابی طرحها و برنامهها نیز چارچوبی منسجم ارائه میکند.
فرایند برنامهریزی آموزشی با این نگرش، شامل مراحل مختلفی است: از شناسایی دروندادها، تشخیص متغیرها و تعیین اهداف تا تعریف و تحلیل خرده نظامها و تبدیل هدفها به خروجیهای مشخص. این فرایند، با تعیین توالی اجرا، پسخوراند و انتخاب شقهای مختلف، به توسعه ظرفیت و بازخورد مداوم میانجامد.
نوع فایل: پی دی اف – 479 صفحه
فهرست مطالب:
- مقدمه: معرفی و مسائل برنامهریزی آموزشی و درسی
- موضوع آموزش یا محتوا
- آموختنیها و ماهیت عقلانی دروس
- دروس علمی و حرفهای
- دروس رشد و جهتگیری شخصی
- برنامهریزی درسی به عنوان یک مسأله
- برنامهریزی درسی و اقتصاد
- برنامهریزی درسی و ارزشها
- تصمیمگیری درباره تخصیص دروس
- نظام ارزشها و برنامهریزی درسی
- نقش فلسفه در آموزش و پرورش
- مسائل اساسی برنامهریزی درسی
- مسائل برنامهریزی درسی: چه کسی، چگونه و چه منابعی
- منابع قابل دفاع برای تعیین برنامههای درسی
- برنامهریزی جامع و تفاوتهای فردی
- آموزش عمومی و تخصصی
- مسائل مواد و موضوعهای درسی
- فصل اول: برنامهریزی آموزشی و درسی (مفاهیم و نظریات)
- مفهوم برنامهریزی
- تعاریف برنامهریزی
- برنامهریزی فراگردی مداوم
- کار برنامهریزی و پیشبینی
- مشخص کردن هدفها و اجرای سیاست
- مفهوم برنامه
- هدف برنامهریزی آموزش و پرورش
- برنامهریزی به عنوان یک نظام (سیستم)
- نظامهای عقلانی در برنامهریزی آموزش و پرورش
- مقصود اصلی برنامهریزی
- تحلیل نظامها و عناصر آن
- تحلیل نظامها و ارتباطات
- رشتههای معرفتی و فنون تحقیق
- فنون برنامهریزی و محاسبات
- برنامههای درسی به عنوان هسته مرکزی آموزش و پرورش
- ارزیابی طرح و برنامه در برنامهریزی آموزش و پرورش
- فن برنامهریزی و نقش آن
- برنامهریزی آموزش و پرورش به طور سیستمی
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (درونداد)
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (تشخیص متغیرها و تعیین اهداف)
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (تعریف و تحلیل خرده نظامها)
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (تبدیل هدفها)
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (خروجی: تعیین توالی اجرا)
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (خروجی: پسخوراند و انتخاب شق)
- فرایند برنامهریزی آموزشی با نگرش سیستمی (خروجی: توسعه ظرفیت و بازخورد)
- فرایند برنامهریزی سیستمی
- برنامهریزی درسی (تحصیلی) در گذشته
- مفهوم نوین برنامهریزی درسی
- مدل برنامهریزی درسی
- عناصر اساسی برنامههای درسی
- نظریههای مربوط به برنامهریزی درسی
- نظریه مواد و موضوعات درسی
- مراحل نظریه مواد و موضوعات درسی
- نظریه برنامههای درسی تابعی
- مراحل برنامهریزی درسی تابعی (تعیین اهداف)
- مراحل برنامهریزی درسی تابعی (انتخاب فعالیتها و سازماندهی مواد)
- نظریه نظام در برنامهریزی درسی
- مجموعه فرصتهای یادگیری در برنامهریزی درسی
- عناصر و اهداف نظام یادگیری
- تصویر کلی برنامهریزی درسی
- حیطههای برنامهریزی درسی
- خرده هدفهای مربوط به رشد شخصی
- مثالهایی از هدفهای رشد شخصی
- پیشبینی حیطههای رشد شخصی
- مراحل برنامهریزی (تعیین و تصریح هدف)
- مراحل برنامهریزی درسی (تعیین هدف و جمعآوری اطلاعات)
- طراحی حیطههای برنامه و ارزیابی
- فرایند برنامهریزی درسی و بازخورد
- انواع برنامهریزی (از نظر دامنه عمل)
- برنامهریزی درسی در سطوح مختلف (ملی، محلی، ویژه)
- تصمیمگیری در برنامهریزی
- کسانی که در برنامهریزی درسی دخالت دارند
- تصمیمگیری متمرکز در برنامهریزی
- سطوح برنامهریزی درسی
- فصل دوم: منابع اطلاعات برای برنامهریزی درسی (مبانی برنامهریزی درسی)
- مقدمه
- منابع اطلاعات مورد لزوم برای برنامهریزی درسی
- منابع فرعی و متمم در برنامهریزی درسی
- یادگیرنده به عنوان منبع اصلی
- اطلاعات کمی درباره یادگیرندگان
- منابع کسب اطلاعات کمی
- موارد استفاده از اطلاعات کمی
- روشهای پیشبینی
- بخش مهمی از مسأله پیشبینی
- حداقل اطلاعات مورد لزوم
- الگوهای پیشبینی
- الگوهای بسته
- الگوی جانستون
- معنای الگوی جانستون
- الگوهای پیچیده و ریاضی
- روند کلی جمعیت یادگیرندگان
- برآورد جمعیت در پنج سال
- پیشبینی جمعیت با الگوی “نسبت بازماندگی”
- تعیین نرخ روند تعداد دانشآموزان (1)
- تعیین نرخ روند تعداد دانشآموزان (2)
- مراحل محاسبه نرخ بازماندگی
- جدول متولدین بازمانده
- برآورد دانشآموزان برای سالهای آینده
- نمودار پیشبینی ثبتنامکنندگان
- روشهای پیشبینی: الگوی “هکتورکرا”
- مسائل مربوط به روند یادگیرندگان
- پیشبینی توسعه جمعیت و تعیین بروندادها
- فرمول برای تعداد دانشآموزان
- vt: تعداد دانشآموزان بازگشته به نظام
- الگوی ساده برای تحلیل روند دانشآموزان
- محدودیتهای الگوی “کُرا”
- روندیابی
- فرمول روندیابی (ربح مرکب)
- توضیح متغیرهای فرمول ربح مرکب
- مثال (1) محاسبه جمعیت
- محاسبه جمعیت
- مثال (2) محاسبه نرخ متوسط افزایش جمعیت
- محاسبه نرخ متوسط افزایش جمعیت
- اطلاعات کیفی درباره یادگیرندگان (مبانی روانشناختی برنامهریزی درسی)
- معرفت درباره ماهیت انسان
- نیاز به اطلاعات درباره رشد و نمو
- وظایف و ویژگیهای رشد
- گروه سنی طفولیت و اول کودکی
- گروه سنی دوم (میانی) کودکی و نوجوانی
- ویژگیهای دوره نوجوانی
- نیازهای یادگیرندگان و برنامهریزی درسی
- نیاز به مفهوم و تسکین تنشها
- نیازها و انتظارات اجتماعی
- تقاضاهای اجتماعی و نیازهای فردی
- مطالعات روانشناختی و نیازهای عاطفی
- یادگیری و برنامهریزی درسی
- سه موضوع اساسی در برنامهریزی درسی
- محتوای برنامه درسی مناسب با نیازها
- یادگیری موضوع پیچیده
- ضرورت گزارش از یافتههای روانشناختی
- موقعیت اجتماعی-اقتصادی و یادگیری
- سنخهای شناختی و تاثیر طبقه اجتماعی
- محیط اجتماعی کودک
- نقش جامعه در یادگیری
- تاثیر زندگی خانوادگی
- نقش طبقه اجتماعی در یادگیری
- خلاصه اطلاعات کیفی (رشد و نمو، نیازها، اخلاقیات)
- خلاصه اطلاعات کیفی (فرآیند یادگیری، انگیزهها)
- اطلاعات مورد لزوم: مطالعه کتب و گزارشات
- اطلاعات مورد لزوم: بررسی نتایج آزمایشات و انتشارات
- استفاده از اطلاعات کسب شده
- تهیه برنامه ها برای رشد و ارزشها
- طراحی روشها و پیشبینی خدمات
- پیشبینی برنامه تحصیلی و ارزیابی
- فصل سوم: اطلاعات درباره جامعه (مبانی جامعهشناختی برنامهریزی درسی)
- نقش و کارکردهای اجتماعی آموزش و پرورش
- نظارت اجتماعی و نقش کودک در جامعهپذیری
- آمادگی برای عضویت و نقش اجتماعی
- تفاوت آموزش و پرورش در جوامع
- تولید علم و فناوری
- معرفت علمی و انتقال ناپذیری
- آموزش و پرورش و دنیای متغیر
- شخصیت و فرآیند جامعهپذیری
- تاثیر جامعهپذیری و نظارت اجتماعی
- نقشهای اجتماعی و انتظارات
- تعمیمها و مفاهیم جامعهشناختی در برنامهریزی
- مسائل اجتماعی و برنامهریزی
- شتاب فزاینده تغییر و مسائل جهانی
- رقابتهای جهانی و ستیز ارزشها
- وظیفه اساسی آموزش و پرورش
- نقش برنامه درسی در تفکر خلاق
- مفاهیم اساسی در برنامهریزی درسی
- نقش دولت و روابط بینالمللی
- تعمیمها و واقعیتهای جامعهشناختی
- تعمیمهای گویای شرایط و تغییرات نهادی
- تعمیمهای حاوی سلسله مراتب و توالی
- تعمیمهای روندهای تکامل و قوانین رفتاری
- قوانین ناشی از فرضیات
- مفاهیم اصلی جامعهشناسی
- دانستنیهای جدید و درک عملی پیامدها
- نظامهای پیچیده روابط و الگوهای رفتاری
- تلفیق تعمیمهای جامعهشناختی
- نقش مدارس در مسائل اجتماعی
- تحول فرهنگی و اجتماعی
- نقش آموزش و پرورش در توسعه اجتماعی
- کودکان و جوانان در مدارس
- تاثیر چارچوب سیاسی و حکومتی
- نوع اطلاعات مورد نیاز درباره جامعه (1)
- نوع اطلاعات مورد نیاز درباره جامعه (2)
- اطلاعات درباره فعالیتهای سیاسی
- منابع کسب اطلاعات
- منابع کسب اطلاعات از ادارات و نهادها
- موارد استفاده از اطلاعات کسب شده
- ملاک و معیاری برای تنظیم برنامه
- اطلاعات بدست آمده در مورد یادگیرندگان
- برنامه درسی مناسب
- انتقادات به محتوای درسی
- بهبود دروس راهنمایی و دبیرستان
- سایر منابع اطلاعات موثر در برنامهریزی درسی
- منابع و وسایل در برنامهریزی
- نتایج تحقیقات و نظریات افراد مطلع در برنامهریزی درسی
- استفاده از نتایج تحقیقات
- فصل ششم: طرحریزی برنامههای درسی (برنامهریزی آموزش و پرورش)
- تعریف برنامهریزی آموزشی و پرورشی (کومز)
- برنامهریزی: فراگرد تعیین هدفها
- کارشناسان یونسکو و برنامهریزی
- برنامهریزی آموزش و پرورش: هدف یا وسیله؟
- رشته اقدامات در برنامهریزی آموزشی
- برنامه درسی: هسته مرکزی آموزش و پرورش
- برنامه درسی: فرصتهای یادگیری
- تدریس: بخشی از برنامه درسی
- خدمات مدرسه و برنامهریزی درسی
- فرایند برنامهریزی درسی
- طرحریزی حیطههای برنامه درسی
- حیطه برنامه درسی
- فرایند طرحریزی حیطههای برنامه درسی
- در نظر گرفتن عوامل اساسی
- مشخص کردن خرده هدفها
- هدفهای آرمانی و رسمی
- هدفهای رشتههای آموزشی
- مقایسه هدفهای آرمانی
- هدفهای سطح سوم (رفتاری)
- هدفهای درسی و رفتاری
- لازمه طراحی: حرکت از هدف کلی به خرده هدفها
- مشخص کردن انواع فرصتها
- یادگیری اساساً از طریق فعالیتها
- کار مهم برنامهریز: پیشبینی فرصتها
- انواع فرصتها (اکتشافی)
- انواع فرصتها (جامعهشناختی و مستقل)
- انواع فرصتها (ورزشی و نمایشی)
- اصول کلی انتخاب فرصتها و فعالیتها (اصل اول)
- اصول کلی انتخاب فرصتها و فعالیتها (اصل دوم)
- اصول کلی انتخاب فرصتها و فعالیتها (اصل سوم و چهارم)
- اصول کلی انتخاب فرصتها و فعالیتها (اصل پنجم)
- تعیین طرحهای درسی مناسب
- تهیه و تصریح اجزاء مقدماتی طرح
- طرحها: انتخاب فرصتها و فعالیتها
- پیشبینی شرایط و وسایل لازم
- تهیه واحدها و پیشبینی وسایل
- فصل هفتم: انواع طرحهای برنامه درسی
- طرحهای برنامه درسی (شایستگیهای ویژه)
- مشخصات طرحهای شایستگیمحور (1)
- مشخصات طرحهای شایستگیمحور (2)
- طرحهای برنامه درسی (فعالیتها و مسائل اجتماعی)
- مخرج مشترک نظریهها
- نمونه فهرست عناوین نقشهای اصلی زندگی
- مصرف، خدمات و ابراز جوشش
- خلاصه: نقش عناصر در برنامهریزی درسی
- طرحهای برنامه درسی (نیازها و علایق فردی)
- مشخصات طرحهای نیاز محور
- طرحهای برنامه درسی (موضوعی)
- ویژگیهای طرحهای موضوعمحور
- معنا و مفهوم دیسیپلین (معرفت سازمانیافته)
- ویژگیهای دیسیپلین برای آموزش
- ملاک و معیارهای کیفیت دیسیپلین
- سادهسازی تحلیلی
- یادگیری کودک و مفاهیم
- رمز یادگیری و تعمیم
- هماهنگی ترکیبی
- تفکر دیسیپلینی و ساختار
- پویایی
- معرفت سازمانیافته و سازمان نیافته
قیمت: 250/500 تومان
در ادامه به مفهوم نوین برنامهریزی درسی و مدلهای آن پرداخته میشود. این مدلها، عناصر اساسی برنامههای درسی را مشخص کرده و بر نظریههای گوناگونی استوار هستند؛ از جمله نظریه مواد و موضوعات درسی که مراحل خاص خود را دارد، یا نظریه برنامههای درسی تابعی که بر تعیین اهداف، انتخاب فعالیتها و سازماندهی مواد تمرکز میکند. نظریه نظام نیز در برنامهریزی درسی، مجموعه فرصتهای یادگیری، عناصر و اهداف نظام یادگیری را به تصویر میکشد.
مطالب مرتبط
- دانلود pdf اصول برنامه ریزی استراتژیک در 168 صفحه
- دانلود pdf برنامه ریزی استراتژیک در 157 صفحه
- دانلود pdf مدیریت و برنامه ریزی استراتژیک در 160 صفحه
تصویر کلی برنامه ریزی آموزشی و درسی، حیطههای مختلف آن، از جمله خرده هدفهای مربوط به رشد شخصی، و پیشبینی این حیطهها را در بر میگیرد. مراحل برنامهریزی درسی شامل تعیین و تصریح هدف، جمعآوری اطلاعات، طراحی حیطههای برنامه و ارزیابی مداوم با فرایند بازخورد است. در این بخش همچنین به انواع برنامهریزی از نظر دامنه عمل (ملی، محلی، ویژه) و اهمیت تصمیمگیری در این فرایند، و همچنین نقش شرکتکنندگان در سطوح مختلف برنامهریزی درسی پرداخته میشود.
فصل دوم برنامه ریزی آموزشی و درسی ، منابع اطلاعاتی مورد نیاز برای برنامهریزی درسی را معرفی میکند. در این میان، یادگیرنده به عنوان منبع اصلی شناخته میشود که اطلاعات کمی و کیفی مربوط به او، مبانی روانشناختی برنامهریزی درسی را شکل میدهد. اطلاعات کمی شامل روند کلی جمعیت یادگیرندگان، برآورد جمعیت در سالهای آینده و روشهای پیشبینی مانند الگوی جانستون یا الگوی نسبت بازماندگی است. این اطلاعات برای تحلیل روندهای دانشآموزان و تعیین نرخ افزایش جمعیت حیاتی هستند.
از سوی دیگر در برنامه ریزی آموزشی و درسی ، اطلاعات کیفی درباره یادگیرندگان، مبانی روانشناختی برنامهریزی درسی را تقویت میکند. این بخش شامل شناخت ماهیت انسان، نیاز به اطلاعات درباره رشد و نمو، وظایف و ویژگیهای رشد در گروههای سنی مختلف (طفولیت، کودکی و نوجوانی) و همچنین نیازهای یادگیرندگان، شامل نیاز به مفهوم، تسکین تنشها و انتظارات اجتماعی است. مطالعات روانشناختی نقش مهمی در فهم نیازهای عاطفی و چگونگی یادگیری ایفا میکند تا محتوای برنامه درسی متناسب با نیازها باشد.
یادگیری به عنوان موضوعی پیچیده، ضرورت گزارش از یافتههای روانشناختی را آشکار میسازد و موقعیت اجتماعی اقتصادی و تاثیر آن بر یادگیری، سنخهای شناختی و تاثیر طبقه اجتماعی، محیط اجتماعی کودک، نقش جامعه و زندگی خانوادگی در یادگیری، همه از جمله عواملی هستند که در خلاصه اطلاعات کیفی (رشد و نمو، نیازها، اخلاقیات، فرآیند یادگیری، انگیزهها) مورد بررسی قرار میگیرند. این اطلاعات، تهیه برنامهها برای رشد و ارزشها، طراحی روشها و پیشبینی خدمات و برنامههای تحصیلی را هدایت میکنند.
فصل سوم، بر اطلاعات درباره جامعه و مبانی جامعهشناختی برنامهریزی درسی تمرکز دارد. این بخش به نقش و کارکردهای اجتماعی آموزش و پرورش، نظارت اجتماعی و نقش کودک در جامعهپذیری، آمادگی برای عضویت و نقش اجتماعی، و تفاوت آموزش و پرورش در جوامع مختلف میپردازد. تولید علم و فناوری، معرفت علمی و دنیای متغیر، شخصیت و فرآیند جامعهپذیری و تاثیر آن بر نقشهای اجتماعی و انتظارات، همگی از جمله مفاهیم جامعهشناختی هستند که در برنامهریزی مورد استفاده قرار میگیرند.
مسائل اجتماعی و برنامهریزی، از جمله شتاب فزاینده تغییر، رقابتهای جهانی و ستیز ارزشها، وظیفه اساسی آموزش و پرورش را در تقویت تفکر خلاق و نقش برنامه درسی در این راستا برجسته میسازند.
تعمیمها و واقعیتهای جامعهشناختی، شامل تعمیمهای گویای شرایط و تغییرات نهادی، سلسله مراتب و توالی، روندهای تکامل و قوانین رفتاری، و همچنین قوانین ناشی از فرضیات، به همراه مفاهیم اصلی جامعهشناسی و درک عملی پیامدها، اطلاعات مورد نیاز برای برنامهریزی را فراهم میآورند.
تلفیق تعمیمهای جامعهشناختی، نقش مدارس در مسائل اجتماعی، تحول فرهنگی و اجتماعی و تاثیر چارچوب سیاسی و حکومتی، در تعیین نوع اطلاعات مورد نیاز درباره جامعه (از جمله اطلاعات فعالیتهای سیاسی) و منابع کسب آنها (ادارات و نهادها) حائز اهمیت است. این اطلاعات، ملاک و معیاری برای تنظیم برنامه و بهبود دروس راهنمایی و دبیرستان فراهم میآورد. سایر منابع اطلاعاتی موثر در برنامهریزی درسی شامل نتایج تحقیقات و نظریات افراد مطلع نیز در این مسیر به کار گرفته میشوند.
فصلهای پایانی به طرحریزی و ارزشیابی برنامههای درسی میپردازند. برنامهریزی آموزشی و پرورشی به عنوان فراگرد تعیین هدفها، شامل رشته اقداماتی است که برنامه درسی (فرصتهای یادگیری) و تدریس را در بر میگیرد. فرایند طرحریزی حیطههای برنامه درسی، با در نظر گرفتن عوامل اساسی، مشخص کردن خرده هدفها (از آرمانی و رسمی تا رفتاری)، و پیشبینی انواع فرصتها (اکتشافی، جامعهشناختی، مستقل، ورزشی و نمایشی) دنبال میشود.
اصول کلی انتخاب فرصتها و فعالیتها در برنامه ریزی آموزشی و درسی، طراحی طرحهای درسی مناسب و تهیه واحدها، از مراحل کلیدی این فرایند هستند. همچنین انواع طرحهای برنامه درسی شامل طرحهای شایستگیمحور، فعالیتمحور، نیازمحور و موضوعی با ویژگیها و محدودیتهای خود بررسی میشوند. در نهایت، ارزشیابی برنامههای درسی به عنوان تعیین ارزش و داوری درباره تشکیلات، از ارزشیابی تکوینی تا نهایی، با الگوهایی مانند تایلر و استیک، برای تضمین کیفیت و بهبود مستمر ضروری است.